Saray Giya
na Saray Banal a Ama
nipaakar ed espiritual a bilay
Parte 2
Saray Karga:
Say Baleg a Siyensya na Panagkabirbir ed Sarili
Say Kagalang-galang a Juan Cassian a Romano
Say Kagalang-galang ya Isichius Pari na Jerusalem
Say Kagalang-galang a Nilus na Sinai
Say gagala na too et say panamabaleg ed loob to na saray maong a kalidad ya intanem na Manamalsa. Sayan kimey, ya diad prinsipyo et makapaliket tan makapainspirasyon, et nagmaliw a mairap lapud say naturalesa tayo et adutakan na kasalanan. Lapud saya, say tendensiya ed karuksan et onggapo lan ompaway anggan diad maugaw nin edad, antis nin say rason tan linawa na sakey a too et sigpot nin ombaleg. Lapud pangunor ed nanduruman mauges ya impluwensya ed loob tan paway, makasalanan so sakey a too. Say paulit-ulit a kasalanan et diad kaunoran et nagmaliw ya mauges a ugali tan pilalek, ya mas lalon mangitutulak ed sakey a too paonla ed kasalanan. No agilabanan na sakey a too iray pilalek to, nagmaliw irayan bisyo ya nayarin sigpot a mamipriso ed sikato. Balet, no unoren na sakey a too so boses na konsensya to tan, diad tulong na Dios , milaban ed saray mauges ya ugali to, ag to labat saraya natalona noag ingen makala met na saray mararakep ya kalidad ya kasumlang na saray datin kakapuyan to. Onia so nagagawaan so espiritual ya pan-asenso tan kaperpektoan na sakey a too.
Say pangatalos ed espiritual a naturalesa na sakey a too tan say pan-aral a mangabak ed saray panag-uyon to ed kaugsan tan nanduruman tukso so sankaimportantian a disiplina. Maseseg ya inaral na saray santo iya, tan satan so rason no akin ya say personal ya eksperiensya ra na panlalaban ed loob diad dalan na inkasantos so partikular a importante para ed sikatayo.
Diad literatura na saray Ama na Simbaan, saray pasyon et apankabkabiig ed waloran 'gamut' odino manunaan a pasyon. Sikara so onggendan: kalapagan, panag-sex ed paway na kasal, kasakiman, pasnok, ermen, kaandian na ilalo, kayabangan tan inkapangato na linawa. Ipapaliwawa na Saray Banal ya Ama ya talo ed sarayan pasyon—say kalapagan, kasakiman, tan kayabangan—so manlalapuan na arum ya lima: panagpabuya, pasnok, ermen, kaandian na ilalo tan inkasikmat (tinukoy nen Apostol Juan a Teologo so unonan taloran 'ugat' a pasyon bilang 'say pilalek na laman, say pilalek na mata tan say inkasikmat na bilay' (1 Juan 2:15). Diad kabaliksan to, balet, amin ya pasyon et manlalapu ed baluktot tan sobra-sobran panangaro ed sarili, manlapud panangaro ed sarili.
Niarum ni, ipapaimano na saray Banal a Ama so onsublay ya pankonektaan na saray pasion. Kaslakan, say karaklan et manresulta ed laman-laman, tan say kayabangan et ed inkapalastog. No say sobran panangan, laman-laman, kasakiman, pagmamapangta, tan pagmamapangta et ag makala na labay dan panliliketan, mangiiter iraya na pasnok odino ermen—depende ed sirkumstansya tan ugali na too. Say ermen et ompapaway met kayari na biglan panagpasnok. Say onleletleg ya ermen et magmaliw ya desperasyon.
Balang manuna (o lamot) a pasion so mangibubunga na amayamay ya arum ni, ya sikara met so ompapaway ed nanduruman-duman porma. 'Nipaakar ed no antoy kasalanan so manlalapu ed waloran manuna, ibagak ya,' insulat nen San Juan Climacus, 'ya ed saray agnasalimbengan a pasion et anggapoy kanonotan o ayos, noag ingen kaguluan tan ag-inkayos. Say aliwan duga a pan-elek, alimbawa, no maminsan et manlalapu ed demonyo na panagpabuya, no maminsan et manlalapu ed kataktakutan, no say sakey a too et idadayew toy sarili to ed loob na linawa to, tan no maminsan et say pan-elek et manlalapu ed panagsawa… Say maingal ya panagsalita et no maminsan manlalapu ed kasasaganaan, tan no maminsan et manlalapu ed kayabangan. Saray mapanirap a kanonotan et nanlapu ed inkapangato na linawa, balet mabetbet met ya onlalapu ed pananghusga ed kapwa… Say inkamatgas na puso et manlalapu ed kasasaganaan, no maminsan manlalapu ed inkawalay-puso, tan no maminsan et manlalapu ed panagkapot ed sakey a bengatla."
Saray pasyon et sakit na kamarerwa. Kanian, pian makapangigapo ed dalan na pakaabig manlapud saray espiritual a sakit na sakey a too, kaukolan, unona ed amin, so manggawa na duga a diagnosis—atan et, pian nabirbir tan natalosan iratan diad liwawa na Ebanghelyo odino diad panangigiya na sakey ya eksperiensyado ya espiritual a ama. Diad maslak a parte, say mismon panagbilay tayo, saray gawa tan salita tayo so mangipapatnag no antoy nagagawa ed loob tayo. "Diad saray gawa ra, naamtaan yo ra," kuan nen Kristo.
Balet no maminsan, saray pasion et ag ompapaway ed paway lapud bain tayo ed arum a totoo odino lapud saray sirkumstansya so mangesebel ed pakaipaway da. No maminsan, saray pasion et singa aka-idlip ed abayag a panaon tan ompapaway labat ed pigaran espisipikon sirkumstansya. No maminsan, saray pasion et singa akasalimukok ed leksab na saray maong a gawa tan intensyon tayo, tan diad ontan et mairap iran maong ya naamtaan. Segurado ya nibaga ya say lamot na amin ya pasyon et walad loob na balang sakey ed sikatayo. Say pakagamor na sigpot a kawayangan manlapud saraya tan say pakagamor na kalinisan na puso et sakey a baleg a kimey ya daiset labat so manggagawa ed satan a walaan na maong a konsensya. Kailangan na saya so naynay ya pan-usisa ed saray sankalaleman ya kanonotan tan liknaan na sakey a too, istrikton panagsaway ed sarili para ed amin ya kasalanan, aralem ya panagbabawi, tan say mabetbet ya panagkumpisal tan panangawat na Banal a Komunyon. Bilang kasandi, saray bunga na Banal a Espiritu ya naala bilang resulta et baleg a maong.
Diad sayan booklet, tinipon mi so saray bangat na saray Ama na Simbaan, ya mangiiter na espisipikon liwawa ed sayan panlalaban ed loob tan mangiiter na mablin simbawa no panon so pananalo ed saya.
Si Kagalang-galang Juan Cassian et nianak nen dekada 350 diad probinsya na Gaul (Marseille) ed saray atagey tan mayaman ya atateng tan sikatoy maong ya naedukar. Manlapud inkaugaw to, sikatoy ataguyod ed bilay na debosyon ed Dios tan, lapud pilalek ton magmaliw a perpekto, linma ed Sidlangan, no iner sikatoy nagmaliw a monghe ed Monasteryo na Bethlehem. Kayari duaran taon, nambiahe ed Ehipto a kaiba so sakey ya kaaro to pian mitongtong ed saray matatken ya Ehipsio tan manaral ed sikara. Anggad nen taon 400, nanayam ira ed limog na saray hermitan Ehipsio ed nanduruman skete, selda, tan monasteryo, pian pamilyar so bilay ya ascetic. Kayari to, nambiahe ira paonlad Constantinople, no iner si San Juan Crisostomo et inordinan to si Juan Cassian bilang sakey a diakono.
Kayari na impangidakep tan impangipriso nen San Juan Crisostomo, pinmawil si Cassian ed bansa to tan intuloy to diman so maseet a panagbilay ya naaralan to ed Ehipto. Kayari na pigaran taon, sikatoy nagmaliw a kabkabat lapud kabanal na bilay to tan inordinan a pari. Saray disipulo to so nampundar na sakey a monasteryo ya inalig ed tradisyon na Ehipto. Ag-abayag, niletneg met so sakey a kombento. Diad kerew na abbot na sakey a monasteryo ed Gallic, nansulat si San Cassian na sakey a totontonen na monastiko ya walaan na 12 a libro tan 24 a diskurso. Inatey ed taon 435. Lapud si San Juan Cassian, say monastisismo et maliket ya akalapad ed interon West, tan saray libro ya insulat to nipaakar ed ascetic a bilay et baleg so impluensya to ed parehon Simbaan na West tan Simbaan na East.
1. Singa say gapo na maong a disposisyon et intanem ed loob tayo panamegley na espesyal ya inspirasyon manlapud Dios, ontan met, Iikdan to itayo na tulong pian gawaen so kabaleg. Balet, walad sikatayo so pan-submitir ed inspirasyon na Dios tan awaten so tulong To ya walaan na mas baleg o mas melag a panag-prepara. Nakatakdang itayo ed gunggona o duga ya dusa, depende no andi itayo'y pibabali o, diad marespeton pan-unor, et gagawaen tayoy makapambilay unong ed probidensya na Dios, ya inikdan to ed sikatayo diad panamegley na maabig ton panangasi. Saya et malinew ya impanengneng, alimbawa, diad panagpaabig na saray bulag a lalaki na Jerico. Say impanlabas na Katawan ed sikara et sakey ya gawa na panagpaabeba na Dios. Balet say impan-eyag da, 'Kaasian mo kami, Katawan, Anak nen , ya anak nen David' (Mateo 20:31), et nipaakar ed pananisia tan ilalo ra. Balet, say mismon impamabangon na pakanengneng na saray bulag a lalaki et lamet sakey ya gawa na panangasi na Dios. San Juan de Cass.
Lawas a linawa na Dios ya saray totoon pinalsa To et ag naperdi, noag ingen manbilay ya anggad angga. No nanengneng na Dios so anggan sakey a kislap na pananabir ed kamaongan ed saray puso tayo, et diad panangasi To et agto abuloyan ya napatey itan. Lapud pilalek To ya amin et makaligtas tan makaamta ed katuaan, gawaen To so amin a nayarian To pian naseguro ya sayan kislap et magmaliw a malangwer a apoy. Say grasya na Dios et asingger ed amin. Tatawagen to so balang sakey, anggapoy eksepsyon, ed kaligtasan tan pikakabat na katuaan, ta kuan na Katawan: 'Onla kayo ed siak, amin kayon manaanap tan nabebegat, tan iteran ko kayo na painawa' (Mateo 11:28; San Juan Cassian).
2. Say grasya na Dios so naynay ya mangituturo ed linawa tayo ed kamaongan; balet iilaloan met na Katawan so katumbas ya sagpot manlapud sikatayo. Pian agto itdan na saray regalo to so saray andi-pakialam, manaanap Siya na pankanawnawa pian nabangon to tayo manlapud ambetel ya ag-pankikialam tayo. Pian say maabig ya panangiter to na saray regalo et ag magmaliw ya andi-basiyan, itdan itayo na Katawan iraya unong ed pilalek tan sagpot tayo. Niarum ni, say grasya et lanang ya iteter bilang sakey a regalo, ta gunggonaan na Katawan so daiset a sagpot tayo na agnaparaan a kaabigan. Kanian, anggano antoy inkabaleg na sagpot na too, agda balot nabawasan so importansya na grasya bilang sakey a regalo. Si Apostol Pablo, anggano inkuan to ya 'nansagpot na masulok nen say amin ya apostoles', tampol ton impaliwawa ya sarayan sagpot et aliwan kien to, noag ingen say grasya na Dios ya kaiba to (1 Cor. 15:10). Kanian, diad salitan 'nansagpot', impabitar to so saray sagpot na dilin linawa to. Diad impangibaga ton, 'aliwa ak, noag ingen say grasya na Dios'—atan et, say tulong a manlalapu ed Dios—tan diad impangiyarum ton, 'a kaibak', impanengneng to ya say grasya et tinmulong ed sikato aliwan legan ya ag-onkiwas, noag ingen legan ya mankikimey (San Juan Cassiano).
6. Wala ray mangikokompara ed kanunotan tayo ed sankamagaan a bago, ya lapud inkamaga-an to, no ag napapabasa na kabasa, et mainomay ya iyakar ed atagtagey a pasen na sankamelagan ya dagem. Balet, no napabegat na antokaman a kabasa, ag makapangiter, noagta onkalner ed belat tan onkapet ed dalin. Ontan met so kanunotan tayo, no ag-itan nabebelat na saray pasyon tan kapagaan ed mundo, tan ag-itan naditikan na kabasaan na makaderal a pilalek, sirin, lapud pagmaliw ton maga-an, diad panamegley na natural a kinalinis tayo, et itatagey na anggan melag labat a simek na espiritual a panagnonot, tan, diad panangitilak ed amin a makapang-mundo, et nararagpat to so makapanyerman. Kanian mismo so rason no akin ya ibabangat itayo na Katawan: 'Man-ingat kayo ed sikayo, pian ag napabegat so puso yo lapud karaklan, kabuasetan, tan saray kapagaan na sayan bilay' (Lucas 21:34). Kanian, no labay tayo ya say pikakasi tayo et makasabi aliwa labat ed tawen noag ingen ed leksab na tawen, piliten tayo ya iyakar so kanonotan tayo ed natural ya kaaligwasan, ya linisan itan ed amin ya karuksan tan say kabasaan na saray materyal ya pilalek, pian say pikakasi tayo, ya agla nabebegat na antokaman ya dayon pabegat, et makapanyurong ya magaan ed Dios (San Juan Cassiano).
6. Tatawagen tayo so Dios ed saray salitan: 'Ama mi!' Tan diad saya et bibirbiren tayo Siya—say Katawan na uniberso—bilang Ama tayo, lapud Siya, kayari to tayon inkaliktar manlapud panag-aripen na saray pilalek, et inampon to tayo bilang saray mismon anak to. Niarum ni, diad panangibaga na ' ' tan ituloy so, 'a walad tawen', ipapabitar mi so inkamaparato min itaynan so amin a panangiket ed sayan temporaryon bilay ed dalin, a baleg so panayaw to ed sikatayo manlapud tawen a panarian, tan manlapu natan et manseet a maong a makasabi ed pasen a panaayaman na Amatayo. Say ontan a panag-isip so mangipapagawa ed sikatayo ya ag la manggawa na antokaman ya ag manepeg ed atagey a pananawag bilang ananak na Dios, tan nayarin mangiekal ed sikatayo na tawir na Ama tayo tan mangipasakop ed sikatayo ed istrikton panangukom na Dios (San Juan Cassian).
Lapud interan itayo na ontan a katagey a kipapasen bilang ananak na Dios, nepeg a manlablab so panangaro tayo ed Dios bilang ananak, tan agla anapen so sarili tayon pankaabigan, noag ingen say gloria labat na Sikato—say Ama tayo—legan tayon ibabaga ed Sikato: 'Nidayew komon so Ngaran Mo.' Diad sarayan salita et mangatestigo tayo ya amin a pilalek tan liket tayo et akasentro ed gloria na Amatayo—komon ta say sankaglorian Ngaran na Amatayo et manlapu natan et maglorian tan marespeton idayew na amin.
Say komaduan pikakasi na pinanlinisan a kanonotan et: 'Dumateng so Panarian Mo.' Dia et mansalita tayo nipaakar ed duaran panarian. Say sakey et say panarian nen Kristo ed loob na saray santo, no, kayari na impangibantak na saray makapoy a pililikna manlapud puso tayo, say Dios et onggapo lan man-ari ed sikatayo diad panamegley na malinang a bango na saray birtud. Say komaduan panarian, ya nipanengneng ed itatalaga ya panaon, et insipan ed amin ya ananak na Dios, no ibaga nen Kristo ed sikara: 'Umay kayo, sikayo ran pinabpabli na Aman ko; alaen yo so tawir yo, say panarian ya insagana para ed sikayo manlapu la nen ginawa so mundo' (Mat. 25:34).
Say komatlon pikakasi, ya para ed saray ananak: 'Nagawaan komon so linawa Mo diad dalin a singa ed tawen,' a say kabaliksan to: komon ta saray totoo et magmaliw a singa saray anghel. No panon dan gagawaen so linawa na Dios diad tawen, ontan met komon, amin ya manbibilay ed dalin et agda gawaen so dilin linawa da, noag ingen say linawa To. Kabaliksan to met: komon ta amin a bengatla ed bilay tayo et unong ed Linawa Mo; itatalek mi ed Sika so kapalaran mi, a manisia a amin a bengatla—parehon tagumpay tan pakapaltot—et inayos Mo para ed pankaabigan mi, tan mas manasikaso Ka ed kilalaban mi nen say sikami mismo.
Niarum ni: 'Iter mo ed sikami natan ya agew so kanen mi ya inagew-agew.' 'Inagew-agew' — literal ya 'niarum ni ed inagew-agew', ya sankatageyan so kalidad to; saya so Tinapay ya nanlapud tawen — say Banal ya Komunyon. Say salitan 'natan' et ibabangat to ed sikatayo ya say panamegmeg ed satan nen kabuasan et ag magenap no ag met iter ed sikatayo iyan Tinan natan. Saya so manamaseseg ed sikatayo ya iyapay iyan pikakasi ya inagew-agew, ta anggapoy agew ya ag tayo kaukolan ya pabiskegen so puso na dalem ya inkatoo tayo diad panamegmeg ed iyan Tinapay.
'Tan perdonaen mo kami ed saray utang mi, unong met ya pinerdona mi ray nankautang ed sikami.' Say maabig a Katawan et mansisipan ed sikatayo na pampirdona ed saray kasalanan tayo, no sikatayo met so magmaliw ya alimbawa na pampirdona ed saray agagi tayo: perdonaen mo kami, unong ed pampirdona mi. Malinew ya saramay nampirdona la ed arum so makapikasi na pampirdona a walaan na ilalo tan kasil na linawa. Siopaman ya ag nanpasensya ed interon puso to ed agi ton nankasalanan ed sikato et mangaanyaya na kondena imbes ya pasensya diad panamegley na sayan pikakasi. Ta no narengel iyan pikakasi, sirin, unong ed alimbawa ya inter da, anggapo lay arum ya onsublay noag say agnapokpokan a pasnok tan seguradon dusa. Ta nisulat: 'Say panangukom ya anggapoy panangasi et ipanengneng ed siopaman ya ag nampanengneng na panangasi' (Santiago 2:13).
'Tan agmo kami idalan ed tukso.' No nonoten iray salita nen Apostol Santiago: 'Mapalar so laki ya mansubok ed tukso' (Santiago 1:12); — saray salita na sayan pikakasi et nepeg ya natalosan aliwan diad kabaliksan na: ' "agmo kami paulyan ya nasubok,"' noag ingen diad kabaliksan na: "ag mo kami paabak ed tukso." Atuksan si Job, balet ag sikatoy inyarap ed tukso, lapud, diad tulong na Dios, anggapoy imbalikas ton aliwan makabat nipaakar ed Dios (Job 1:22) tan agto met dinumitan so ngiwat to ed panamegley na panag-ungol ya manlalapastangan, ya pinanpilalekan na samay tuktukso ed sikato. Si Abraham tan si Jose et tinukso, balet anggapo ed sikara so inyarap ed tukso, lapud agda ginawa so labay na managtukso.
'Balet iliktar mo kami ed samay mauges,' a say labay ton ibaga, agmo abuloyan si demonyo a tentenon kami ya lampas ed pakayari mi, balet no natentona kami, iteran mo kami na pakayari pian makapansiansia kamin matibay (1 Cor. 10:13).
11. Taloran birtud so mamapaseseg ed totoo ya daegen so saray pasyon da: takot ed saray dusa na Gehenna, say pilalek ya nagamoran so Panarian na Tawen, tan say panangaro ed birtud. Say panangiyarawi na takot ed Dios ed sakey a too manlapud kasalanan et nisulat ed Proverbio: 'Say takot ed Katawan et say panamundo ed mauges' (Prov. 8:13). Kuan da, say ilalo et pipigil met ed sakey a too pian ag nabawit na saray pasyon: 'Anggapo ed saramay man-iilalo ed Sikato so nababalang.' Nipaakar ed panangaro, kuan da ya say liknaan na takot et aliwan kabiangan to tan 'ag balot napaparaan' (1 Juan 4:18 tan 1 Cor. 13:8). Kanian, in-sentro na Apostol so kimey na kilalaban ed panangala ed sarayan taloran birtud, ya inkuan to: 'Tan natan et mansiansia irayan talo: say pananisia, say ilalo, tan say aro' (1 Cor. 13:13). Say pananisia, diad pangibangon na takot ed onsabin panangukom tan dusa, so mangiwas ed sikatayo ed saray pilalek tayo; say ilalo, diad pangiyalis ed isip manlapud saray bengatlan agmanbayag, so mangitutulak ed sikatayo ya ibaliwala so amin ya laman a liket; legan a say panangaro, ya mangapupungol ed loob tayo na panangaro ed si Kristo tan say pan-usdong ed kabubunigas, et mangitutulak ed sikatayo ya talagan onarawi ed amin a kontra ed saraya. Tan anggano sayan taloran birtud et mangitutulak ed sikatayo ya ag manggawa ed amin a bawal, sikara et mandumaan ed balang sakey diad grado na inkamaong da. Say unonan duara et katangian na saray totoo ya, legan ya manpupursigi para ed panag-uswag, et agda ni aro a sigpot so kamaungan; balet say komatlo, et para labat ed Dios, tan linma manlapud Sikato paonla ed saramay angipawil ed loob da so imahen tan kamapara na Dios. Ta say Dios labat so manggagawa na amin a maong, aliwan lapud takot odino pilalek na gantimpala, noag ingen lapud puron panangaro ed kamaungan. Diad kaabigan To, masagana so panangiter To na bendisyon ed saray manepeg tan ag manepeg. Ag Sya napasakitan na linawa na saray kasalanan odino napasnok na inkamalinlang na totoo, lapud sikatoy perpekto ed ando tan, diad naturalesa to, sakey ya ag-manuman a kaabigan (San Juan de Cassian).
11. I-iba a malinew so manunaan ed saray bengatla tan gawa, tan amtaen ya anggapoy tuan kamaongan noag say sakey a birtud a manlalapu ed takot tan panangaro ed Dios, tan anggapoy tuan kaugsan noag say sakey—say kasalanan tan panagsian ed Dios. Natan et usisaen tayon maong no walay agawa la ya say Dios (personal man o diad panamegley na arum) et nanggawa na mauges ed anggan siopa ed saray santo To. Seguradon agyo naromog so ontan ya agawa ed anggan iner. Ta agbalot nagawa ya napilit na sakey so kapara ton makasalanan no say samay too et ag-inmabobon tan sinumpa to itan. Tan no bilang walay apilitan, sikatoy saksakey labat ya mismo ya akainkla ed satan a kasalanan lapud karutakan na puso to tan aderal a linawa. Kanian, bilang alimbawa, nen pinan-an na demonyo ya itulak so matunong a si Job ed kasalanan, intutok to so amin a kaliknaan na kaugsan to laban ed sikato, inekal to so amin a kayamanan nen Job, pinatey to ray ananak to, tan sikatoy mismo so nampaslep ed sikato na saray sugat manlapud -ulo anggad sali. Balet, agto balot apasalanan si Job, ta diad amin ya sarayan subok, si Job et nansiansian matibay tan ag-angibelyaw na anggan sakey a salita na katangahan kontra ed Dios (St John Cassian).
12. Amin ya siensia tan arte et walay dili ran gagala, ya para ed saya et maliket ya itetepel na saray akibiang ed siensia tan arte so dakel ya irap tan gastos. Singa bilang, say sakey ya managtalon et agnapakesaw ya mantratrabaho ed dalin, itetepel to so petang tan betel, a say gagala to et pagmaliwen itan ya mabunga. Tan amta to ya no andi, agto naani so labay ton anien. Ontan met, say asceticism et walay dili ton gagala, para ed saya et say sakey a too a manaanap na kaperpektoan et maliket tan anggapoy pakesawan ya itetepel to so nanduruman kimey; tan para ed sayan gagala, agto narerengel so mabetbet a panag-ayuno bilang pabigat, maliket ed panag-puyat, naynay ya babasaen to so Sagradon Kasulatan, tan ag natatakot ed saray gawa na katpel odino ed saray kairapan (St John Cassian).
12. Say kalat na bilay tayon panag-asceta et say Panarian na Dios, ya nagamoran labat diad panamegley na kalinisan na puso. Say panag-imat tayo et nepeg ya akasentro ed sayan kalat, tan diad saya nepeg tayon ituro so amin a gawa tayo; tan no say kanonotan tayo et onlisyaw anggan daiset labat, nepeg tayon tampol ya ipawil so panag-imat na isip tayo ed sayan kalat (San Juan de Cassiano).
12. Walay ag-ontotondan guerra ed loob na saray miyembro tayo, unong ya nabasa tayo ed salita na Apostol: 'Ta say laman et manlilikna na pilalek ya kontra ed Espiritu, tan say Espiritu et kontra met ed laman; tan saraya et mankokontraan, pian agyo nagawaan so labay yo' (Gal. 5:17). Diad mapangasi a plano na Dios, sayan guerra et singa la akatanem ed mismon naturalesa tayo. Tan nayari kasin isipen ya aliwan natural a parte na naturalesa tayo, a dinumitan na inkabagsak na inmunan too, no amin a totoo ya anggapoy eksepsyon et nararanasan da? Nepeg, balet, a manisia tayo ya sayan guerra et nagagawa ed loob tayo unong ed linawa na Dios para ed pankaabigan tayo, tan aliwan para ed panka-irap tayo. Pinatepel iya ed loob tayo pian nabangon ed sikatayo so gana para ed kaperpektoan (San Juan Cassiano).
12. Say salitan 'laman' ed Apostolikon Epistola et nepeg ya natalosan aliwan diad kabaliksan na sakey a too bilang pinalsa, noag ingen diad kabaliksan na laman a pilalek, odino mauges a pilalek; ontan met, say salitan 'espiritu' et ag nepeg ya natalosan a manutukoy ed anggan anton pinalsa, noag ingen ed saray maong tan sagradon pilalek na kamarerwa. Say mismon Apostol so angiter na definisyon ed sayan kabaliksan nen inkuan to: 'Manakar kayo ed Espiritu, tan agyo itulok so pilalek na laman' (Gal. 5:16). Lapud say duaran klase na pilalek et naromog ed loob na saksakey a too, walay ag-ontotondan panlalaban ed loob tayo. Legan a saray pilalek na laman, a manaanap na liket, et manunaan ya akaturo ed kasalanan, say espiritu balet, diad baliktad, et labay ton maong so mankapet ed saray espiritual a bengatla, ya agto la iikanaen anggan saray pinaka-importante ya pankaukolan na laman (San Juan Cassiano).
12. No say grasya na Dios et onsabi ed sikatayo, papabangonen to so biskeg na espiritu tayo tan ipawil to ed sikatayo iray mas atagey ya ambisyon ya mangiyarawi ed sikatayo manlapud saray bengatlan manlapud dalin. Diad silong na impluwensya na grasya, say linawa et agla makapansiansian andi-interes odino malimpet, noagta napapaliwawa na masimoon a pilalek parad say mas atagey tan isasakripisyo to so amin ya mas abeba ed saya. Legan na satan, say panag-uyon ed datin kipapasen na panag-inawa et mansiansia ed laman, tan say laman et sarag ton onpawil lamet ed satan. Pian ag nagawa ya, walay mantitilak a galaw ed loob na laman ya kontra ed sankatageyan ya pilalek; say linawa, lapud alikna to la so sankatageyan ya bendisyon, agto la nayarin pakirumaman, tan no kabat to la, tampol ya ompepetang so linawa to tan maseseg ton idepensa so sankatageyan ya bendisyon (St John Cassian).
21. Say saray pasion et duaray klase: say natural, a manlalapu ed saray natural a pankaukolan, singa say sobran panag-kan tan panag-sex; tan say aliwan natural, a mankabaliksan, saramay aliwan akamula ed naturalesa, singa say panangaro ed kuarta. Say epekto na saray pasyon et ompapaway ed sarayan paraan: arum et diad laman labat tan panamegley na laman, singa say inkamasebeg tan inkakurakot, legan a say arum et ompapaway ya ag kaukolan so laman, singa say inkapangibantog tan inkapangibantog ed sarili. Niarum ni, say arum et napapakiwas manlapud paway, singa say kasakiman tan sanok, legan a say arum et manlalapu ed saray rason ed loob, singa say kaandian na ilalo tan ermen. Sayan paraan na pakaipanengneng na epekto na saray pasion so mangiter na rason pian nabirbir so duaran kategorya ni ed loob da, ya mandudua ed saray laman-laman tan espiritual. Saray laman a pasyon et manlalapu ed laman tan papasesegen tan papaliketen da itan; balet saray espiritual a pasyon et manlalapu ed saray panag-uyon na kamarerwa tan papasesegen da so kamarerwa, legan a mabetbet ya walay makaderal ya epekto da ed laman. Saray naudi et napapaabig ed panamegley na panloob a paraan—diad panamegley na panag-uman na puso—legan a saray laman et napapaabig ed panamegley na duaran panagtambal: panloob tan panlabas (St John Cassian).
21. Saray sayan waloran pasyon et walaan na nanduruman nanlapuan tan nanduruman epekto. Balet, say anem ed sikara—say sobran panagka-kan, panagpabuya, kasakiman, pasnok, ermen tan panag-ames—et akasuldong ed sakey a espesyal a pansasamahan, no iner say sobran karakel na samay unaan et manpapaway ed ontumbok. Kanian, bilang alimbawa, manlapud panag-apay et natural ya ompaway so panag-loob; manlapud panag-loob, say kasakiman; manlapud kasakiman, say pasnok; manlapud pasnok, say ermen; tan manlapud ermen, say panag-suko. Kanian, nepeg ya labanan iraya ed parehon ayos, ya onproprogreso manlapud saray inmunan emosyon paonlad saray ontumbok. Alimbawa: pian natalonaan so kaermen, kaukolan nin unonan pugeran so ermen; pian naandi so ermen, kaukolan nin unonan pugeran so sanok; pian napakalma so sanok, kaukolan nin pugeran so kasakiman; pian naekal so kasakiman, kaukolan nin kontrolen so laman-laman; pian napuger so laman-laman, kaukolan nin kontrolen so panag-apayap. Saray duaran unor a pasyon—say kayabangan tan say pagmamapangta—et nankonektaan met; say labay ton ibaga, say pan-irap na inmunan pasyon so mangipapawala ed unor: say pagmamapangta et nanlapud kayabangan. Tan pian napunas so inkapangta, nepeg ya kontrolen so inkamapangta. Diad parehon panaon, say inkamapangta tan inkapangta et aliwan akasuldong ed panag-anak ed unonan anemiran pasyon, lapud mas mainomay kamin napepektuan ed saraya (inkamapangta tan inkapangta) kayari tayon alampasan iray arum a pasyon. Sayan waloran pasyon et mankikimeyan a kapareha-pareha unong ed onggendan: say kalaswaan et partikular a mikonekta ed kalapagan, say pasnok ed kasakiman, say kairapan ed ermen, tan say pagmamapangta ed kayabangan (St John Cassian).
21. Balang sakey ed saray pasyon et ompapaway ed masulok nen sakey a porma. Kanian, say kalapakan et walay taloran porma to: odino mamapakiwas na pilalek a mangan antis na itatalagan oras, odino mamapakiwas ed sakey a mangan anggad sobran panag-inay ed anggan antoy kalidad na kakanen, odino man-eerep na marangyan kakanen. Kanian ompapaway so magulon panag-ngalngal tan say panagpasal ed laman, ya nanlapuan na nanduruman sakit na isip tan laman (St John Cassian).
21. Wala'y taloran klase na kahalayan. Say una et nagagawa panamegley na pakikipagtalik na laki tan bii; say komadua et nagagawa anggano anggapoy mismon pakikipagtalik ed bii, ya lapud saya et pinatey nen Katawan si Onan tan tatawagen ya 'inkamarutak' ed Kasulatan; say komatlo et nagagawa ed kanonotan tan puso; nipaakar ed saya, imbaga na Katawan: 'Siopaman a manbantay ed sakey a bii a walaan na malaswan intension et akikamalala la ed sikato ed puso to' (Mat. 5:28). Impatnag na bendisyonan Apostol irayan taloran klase ed onsublay a bersikulo: 'Patayen yo ray laman yo ed dalin: say panagpabuya, say karutakan, tan say mauges a pilalek' (Col. 3:5; San Juan Cassiano).
21. Wala'y taloran klase na pasnok. Say una et manliliyab ed loob; say komadua et ombabales ed panamegley na salita tan gawa; say komatlo et man-aasok ed loob na abayag tan tatawagen ya sanok (San Juan Cassiano).
21. Wala'y duaran klase na ermen. Say una et onsesengeg kayari na pasnok odino lapud saray pakaandi, pakapaltot, tan ag-asumpal a pilalek; say komadua et manlalapu ed takot para ed dilin kapalaran odino lapud sobran kapagaan (San Juan Cassiano).
21. Wala'y duaran klase na kairapan na linawa. Say sakey et mangitutulak ed sakey a maturog, legan a say sakey balet et manaanap na pansibegan (St John Cassian).
21. Anggano say kayabangan et dakel so porma to, balet walay duaran manunan klase to. Say una et no ipapasirayew tayo so pisikal ya abantay tayo tan nanduruman kayarian; tan say komadua et no napnoy pananabir tayo ed kagalangan ed mundo lapud saray espiritual ya abantay tayo (San Juan Cassiano).
21. Walay duaran klase na inkapangta. Say una et karni; say komadua et espiritual. Say espiritual a klase et mas makaderal nen say karni. Partikular ton tatemptaen iramay nanalona ed pigaran birtud (San Juan Cassiano).
21. Anggano sarayan waloran pasion et tatempeten da so amin a totoo, agda balet aapektaan so balang sakey ed parehon paraan. Alimbawa: ed sakey a too, say espiritu (pasion) na panagpabuya so mananaig; ed sakey, say pasnok; ed sakey ni, say kataktakasan; tan ed sakey, say inkapangato so sankamanunaan (St John Cassian).
21. No naamtaan tayo la no anton pasyon so lalon makapairap ed sikatayo, nepeg tayon itoon so laban tayo ya espisipiko ed satan, ya iyukol so amin a panangasikaso tan sagpot tayo ed panbantay tan panamekpek ed satan, ya ituro so saray pana na panag-arok tan panag-anges tayo ya manlapud puso kontra ed satan ed balang bekta, tan ag-ontotondan manlua ed pikakasi ed Dios para ed pangitunda na pasyon ya manpapairap ed sikatayo. Ta anggapo so siopaman a makatalo ed anggan anton pasion anggad ag ira kombinsido ya agda itan natalonaan diad sarili dan pakayari labat (San Juan Cassiano).
24. Sobran Panag-akan. Nipaakar ed panag-ayuno ed panag-akan, anggapoy saksakey a totontonen ya nayarin ipasen ya para ed amin, lapud aliwan pare-pareho so pisikal ya kondisyon na balang sakey. Say birtud na panag-ayuno et aliwan gagawaen diad biskeg na kamarerwa labat, noag ingen nepeg met ya mitunosan ed kondisyon na laman. Impasdek na Saray Santo ya Ama so sukat na katamtaman ed panag-kan bilang panundaan tayon mangan legan ya walay nin labay tayon mangan. Diad panangiwanwan na sayan totontonen, anggan say makapoy so laman to et nayarin ipanengneng to so birtud na katamtaman a kapara na saray mabiskeg tan maksil, no diad panamegley na linawa to et kontrolen to so pilalek ton mangan no ag met kaukolan na makapoy ya laman to. Ta ibabaga met na Apostol: 'Ag yo gawaen a laman-laman so panangasikaso ed laman' (Roma 13:14). (San Juan Cassiano).
25. Lamanlupig. Say komaduan laban tayo et kontra ed espiritu na lamanlupig—sakey a laban ya sankabayagan, lawas ya walad man, tan sakey ya mangitonton ed impanalo parad daiset labat. Say pilalek na lamanlupig et onggapo ya ompaway ed sakey a too manlapud maawang ya inkaugaw tan ag ontunda anggad agto alo so arum nin pilalek to. Lapud say panangipatnag na sayan pasion et duara (diad laman tan diad kamarerwa), nepeg met ya labanan na duaran armas. Say panag-ayuno labat et ag magenap pian nagamoran so perpekton kalinisan. Ditan et nepeg ya iyarum so mapakumbaba ya panagbabawi na espiritu tan say ag-ontotondan pikakasi kontra ed sayan mauges ya espiritu (say pasion na panagpabuya). Niarum ni, nepeg ya naynay ya babasaen so Sagradon Kasulatan tan mannononot nipaakar ed Dios, ya isasalitan iya ed pisikal ya trabaho tan saray gawa na lima, ya mamapansiansia ed isip ya ag manliber-liber. Masulok ed amin, nepeg ya walaan na aralem ya kapaabebaan, ya no anggapo et ag balot makapanyalo ed antokaman ya pasyon (San Juan de Cassian).
25. Say panalo ed sayan pasion et mandepende ed sigpot a panlinis na puso, a manlapud satan, unong ed salita na Katawan, ompapaway so samal na sayan sakit. 'Manlapud puso,' kuan To, 'ompapaway iray mauges a kanonotan… panagkikamal, panagpabuyay tan saray kapara to' (Mateo 15:19; San Juan Cassian).
25. Diad katuaan, no say balang tagumpay ed birtud et gawa na grasya na Katawan, tan say panalo ed nanduruman pasyon et tagumpay To, sirin mas lalo nin gawa na espesyal a grasya na Dios so pakaala na inkalinis tan say panalo ed pasyon na panagpabuyayew, unong ed paneknek na saray santo ya ama, ya eksperyensyado ed panaglinis manlapud sayan pasyon. Ta, legan a manaayam ed laman, so ag-panamdam ed sakit to et, diad sakey a paraan, singa la ompaway ed saya. Kanian, imposible para ed sakey a too ya onyurong ed sarili ton payak diad makalnan katageyan na kaperpektoan, no ag to itagey na grasya na Katawan manlapud pitek na dalin. Ta anggapoy birtud ya mas makapangiyasingger ed totoo ed saray anghel no ag say pakaala na grasya na kinastidad (San Juan Cassiano).
25. Sakey ya tanda na kalinisan tan na perpeksyon ya naabot et, legan ya man-iirap o makaugip na maong, anggapoy onsesebeg ya makapang-engganyo ya imahe ed isip na sakey a too; o, no walay ontan ya imahe ya onsesebeg, agto papatnagen so antokaman ya laman-laman a pilalek ed loob da. Balet, say ag-boluntaryon pilalek, anggano ag-ibilang a kasalanan, et ipapanengneng to ya say kamarerwa et agni akasabi ed kaperpektoan, tan saray lamot na pasyon et agni naekal (St. John Cassian).
25. No mas atagey so dignidad na kinastidad, mas mabiskeg met so panag-insulto na kalaban ya manngunguyaw laban ed saya. Kanian, nepeg tayon gawaen, ya amin so sigasig, aliwa labat ya ipraktis so panagtepel ed sarili ed amin a bengatla, noag ingen et naynay met ya paabebaeen so sarili tayo ed puso tayo panamegley na saray panag-angol a kaiba so pikakasi, pian say Espiritu Santo, panamegley na ambetel na grasya ya onleksab ed saray puso tayo, et napapetang tan napatey to so pugon na laman tayo, ya say Ari na Babilonia (say demonyo) et ag-ontotondan pansasagpotan ton pasnuken (San Juan Cassiano).
26. Panangaro ed kuarta. Say komatlon pibakal ya aarapen tayo et kontra ed espiritu na panangaro ed kuarta—sakey ya pilalek ya aliwan kabiangan tan aliwan natural ed inkatoo tayo. Sayan pilalek et manlalapu ed inkakurang na pananisia, espiritual ya katamaran tan kakulangan na panangaro ed Dios. Saray arum ya pilalek et singa akagapo la ed inkatoo na too tan sirin, nalalampasan iraya diad panamegley na andukey ya panagpupursigi. Say sakit na kasakiman, balet, et onsasabi ed too diad saginonor tan ipapaloob ed kamarerwa manlapud paway; sirin, diad gapo et mainomay ya ekalen. Balet no, lapud inkamapabayaan tayo tan andukey ya ag-impansin, onsebel ed saray puso tayo, magmaliw ya mas makaderal nen say arum ya pasyon, kanian magmaliw ya mairap a mairap ya ekalen ed sarili tayo. Unong ed Apostol Pablo, say aralem so lamot a kasakiman et 'say lamot na amin a kaugsan' (1 Tim. 6:10), lapud papatnagen to ray arum a pilalek (St John Cassian).
26. Nayarin naapektoan so sakey a too na pasion na panangaro ed kuarta anggano anggapoy kuarta to. Tan diad ontan a kipapasen, anggano say boluntaryon kairapan et anggapoy nagawaan ton maong ed sakey a manliliket ed saray kanonotan na kayamanan. Ta singa ed impangideklara na Ebanghelyo ya arum a totoo—ya aliwan marutak so laman da—et marutak so puso ra (Mat. 5:28), ontan met, saray totoo ya aliwan nabebegat na baleg a kayamanan et nayarin nondenonsia a kapara na saray mangaaro na kuarta, lapud ontan so puso tan kanonotan da. Say rason labat et agda ni nawalaan na pankanawnawa ya man-ipon na kayamanan, aliwan lapud kakulangan na linawa, ya diad pakanengneng na Dios et mas mabegat so kabegatan to nen say pankaukolan. Kanian, nepeg tayon gawaen so amin a nayarian tayo pian naseguro ya ag nasayang iray bunga na saray sagpot tayo. Ta sakey itan a rason na panbabaw no saray mairap et naandi so bunga na inkairap da lapud makasalanan a pilalek (San Juan Cassiano).
27. Sanok. Diad komapat a pibakal, nepeg tayon ukiren so makapatey a samal na sanok manlapud kaaraleman na kamarerwa tayo. Legan ya walad puso tayo tan papapeket to so mata na kanonotan tayo ed makaderal a kabilungetan, agtayo makala na duga a panag-usisa ed maong tan mauges, odino linawa na konsensya, odino inkamatalin ed panaghusga, odino mibiang ed bilay, odino mankapot ed katuaan. Ag tayo nanenengneng so tuan espiritual a liwawa, ta nisulat: 'Say matak et abalibung ed pasnok.' ('Say matak et abalibung ed sanok,' Salmo 6:8.) Ag tayo makapan-iba ed kakabatan, ta 'say sanok et manaayam ed puso na saray makulaw' (Eclesiastes 7:9). Ag tayo nagamoran so bilay ya andi-anggaan, anggano ituring itayo ya makabat, ta 'dederalen na pasnok so makabat' (Proverbio 15:1). Ag tayo naynay ya nasusuportaan so timbangan na hustisya unong ed nepeg tayo, unong ed ibabaga na puso, ta 'say pasnok na too et ag mangiiter na katooran na Dios' (Santiago 1:20). Ag itayo nayarin nibilang ya marangal, anggano nanlapu itayo ed maong a lahi, ta 'say mabilis a too et aliwan marangal' (Proverbio). Ag itayo nayarin walaan na kakabatan ed panag-abiso, anggano walaan itayo na baleg a kakabatan, ta 'say mabilis a too et nayarin manggawa na bengatlan makulangkulang' (Proverbio 14:17). Ag tayo makapaway ed kapaga tan kairapan, anggano anggapoy manpapairap ed sikatayo, ta say mansasin-ngeroy too et mangigapo na kolkolan, tan say maples so pasnok to et manggagawa na dakel a kasalanan (Proverbio 29:22; San Juan Cassiano).
29. Ermen tan Kainawaan. Diad komaliman pibakal, nepeg tayon iliktar so sarili tayo ed saray pana na ermen ya maneral na amin, ya no nasakbongan to tayo, et patundaen to so panagnonot tayo ed Dios tan ibaba to so kamarerwa tayo manlapud katageyan na bendisyonan kipapasen na kanonotan, ya magmaliw ya sengegan na inkakapuy tayo tan inkadaeg ed sikatayo. Say ermen so mangamper ed sikatayo ya manpikasi na kaukolan a panamaseseg na puso, ya manbasa na Saray Banal a Kasulatan (say paraan na espiritual a panagpaabig), ya mantrabaho na maseseg, tan ya magmaliw a mareen tan maaro ed arum. Say ermen et mamagmaliw ed sikatayon ag makapantatalimuyak tan masungit, ya mangagagawad sikatayo na amin a duga ya panagnonot, tan manpaga ed puso, ya mamagmaliw ed kamarerwa tayo, singa bilang, ya atiris tan maulap, tan mangidederal ed saya panamegley na makaderal a panag-ilalo (San Juan Cassiano).
29. No maminsan, sayan kairapan et resulta na sakey a pasyon, singa say sanok, laman, odino pilalek na kayamanan; diad arum a panaon, ya anggapoy rason a nanlapud paway, diad panamegley na gawa na makalakal ya kalaban, biglan onsasabid sikatayo so ontan a ermen ya naandi so panangaro tayo anggan ed saray sankamalan tayo, kanian, antoy balang ibaga da ed sikatayo, ituturing mi ya aliwan manepeg tan ag nakaukolan, tan ag kami makapangiter na maong ya ebat, lapud saray puso mi et napno na kapaitan (St John Cassian).
29. Wala ni sakey ya sankatakot-takotan a klase na ermen, ya mangiiter ed makasalanan aliwan say intensyon ya umanen so bilay to tan linisan so sarili to ed saray pasyon, noag ingen say makaderal a panag-ilalo. Sayan mismon ermen so ampaatagey ed si Cain ya manbabawi kayari na impamatey to ed agi to, tan amapilit ed si Judas, kayari na impanagtraydor to, ya manbitin ed sarili to ed panag-ilalo (San Juan Cassian).
29. Say ermen na sayan mundo et sobran agmakatepel, agmananos, maoges, tan matalker so ulo, tan mangitonton ed makaderal a panag-ames. No asakop to la so sakey a too, paigagalaw to ra, iyarawi to ra ed pikakasi, ed amin a gawa para ed kaligtasan, tan ed panagbabawi (San Juan Cassiano).
29. Natagumpayan tayo so makaderal a ermen no gawaen tayoy paraan ya pabilayen lamet so kamarerwa tayo diad panamegley na panagnonot ed kaliktan ya walad arapen. Diad onian paraan, natagumpayan tayo so nanduruman klase na ermen: samay manlalapu ed sanok, samay resulta na pakaandi na sakey a bengatla, samay resulta na panag-insulto, samay manlalapu ed emosyonal ya kairapan, tan samay mangitonton ed inkaderal na ilalo. Ta, no napaliket itayo ed panagnonot ed saray onsabin bendisyon tan mansiansia itayo ya matibay ed ontan ya kanonotan, ag itayo onkapuy so linawa no walay kairapan, tan ag itayo met onyabaw no walay liket, lapud ituring tayo iraya ya andi-kakanaan tan maganggano labat (San Juan Cassiano).
29. Say komanem a pibakal ya aarapen tayo et kontra ed kadesperasyon odino kalungkutan. Say kadesperasyon et kapara na ermen tan maslak ya nararanasan na saramay man-aasceticism ya bukor da. Say kadesperasyon et manpapairap ed say ascetic lalo la no ugto. Tatawagen na arum a matatken ya 'demonyo na ugto', a nabanggit ed Salmo 90 (San Juan Cassian).
30. Kapanambangan. Say ikapiton laban ya aarapen tayo et kontra ed espiritu na kapanambangan—sayan nanduruma, mansasalat tan maamot a pasyon, ya mabetbet a mairap a napansin tan nabirbir, tan manlapud saya et mairap so man-ingat ed sarili. Saray arum a pasyon et simpli tan paulit-ulit, balet sayan sakey et dakel so aspeto to, tan aatakien to so sundalo nen Kristo manlapud amin a dapag: legan ya onlalaban ni, tan no analo la. Say kayabangan et manaanap na paraan pian sugatan so manlalaban ed amin a posiblin paraan: diad panamegley na kawes to, say panag-akar to, say panag-galaw to, say boses to, say babasaen to, say trabaho to, say panagpuyat to, say panag-ayuno to, say pikakasi to, say panag-isolasyon to, say kakabatan to, say panagaral to, say panag-erel to, say panagtulok to, say kababaingan to, tan say maong a ugali to. Singa sakey a makapanduan a bato ya akaamot ed dalem na daluyon, bigla itan a mangitonton na makaderal a panagkalunod na baloto para ed saray marinero diad agda iilaloan (San Juan Cassiano).
30. Legan tayon nalalampasan tan natatalo iray arum a pasion, mankukupas ira tan onkakapoy ed balang agew ya ompapalabas; tan no maminsan, diad simplin pananguman na lugar o sirkumstansya, napapagal ira tan onkikirem iray . Niarum ni, lapud laban da ed saray birtud ya onkokontra ed sikara, mas mainomay para ed sikatayo so man-ingat tan paliisan ira. Balet say pasion na kayangasan, no napelag, et ituloy toy makilaban na mas grabe ni so inkamaslak to, tan no isipen ya inatey la, ombibilay lamet diad mismon ipapatey to, ya magmaliw ya mas mabiskeg tan mas makapanyari. Saray arum a pasion et mamapairap labat ed saramay atalo da, balet sayan sakey et mas lalon mamapairap ed saramay ananalo ed sikato tan tataloen to ra lamet panamegley na saray andi-kakanaan a kanonotan diad mismon pankanawnawa na impanalo da ed sikato. Say maamot a kalisto na kalaban et lalon nanenengneng diad katuaan a say sundalo nen Kristo et sikatoy mismo so manpepespes ed saray mismon pana to (San Juan Cassiano).
30. Kapanambakan. Say komawalo tan unor a laban ya aarapen tayo et kontra ed espiritu na kapanambakan. Anggano sayan pasyon so kaunoran ya nilista ed ayos na presentasyon, sikatoy unaan ed nanlapuan tan ed panaon. Say pagmamapangta so sankamaselan tan agnapipigil a ayep, ya man-aataki lalo la ed saray perpekto tan uubosen to ra no ngalngali la ra makasabi ed mismon toktok na birtud (St. John Cassian).
30. Walay duaran klase na inkapangatawen: say una et samay manapekto ed saramay walaan na atagey ya espiritual a kakabatan, legan a say komadua et onlalanor ed saray balo ni tan saray makarnel. Tan anggano say duaran klase na inkapangatawen et mangiiter na makaderal ya inkapangatawen ed arapan na Dios tan ed arapan na totoo, say una et direktan nipaakar ed Dios, legan a say komadua et espisipikon nipaakar ed totoo (San Juan Cassiano).
30. Anggapoy arum a pasyon a singa kasin-grabe so panagderal to ed amin a birtud tan panag-ekal na inkahusto na sakey a too a singa say kataktak. Sayan pasyon, a singa sakey a klase na sakit a makakayalis, et mangiiter na makapatey a sakit ed interon pagkatao tan aanapen ton itapon anggan saramay akasabi la ed toktok na birtud ed kadederalan. Saray arum a pasion et walay anggaan da, tan balang sakey ed sikara et manunaan ya kontra ed sakey a partikular a birtud. Kanian, bilang alimbawa, say karaklan et papaluyuen to so inkamatalina na panagtepel, say laman et papadutakan to so inkabalo, tan say pasnok et papawayen to so pasensya. Kanian, say sakey a nalampasan na anggan anton sakey a pasion et aliwan sigpot ya anggapoy arum a birtud. Balet sayan parehon pasion, no sikatoy onalagey ed kamarerwa, et ekalen to ed sakey a too so proteksion na kababaan-loob, insan to deralen ya anggad dalin so interon syudad na kamarerwa. Diad panagpantay ed saray atagey a padir na kabanalan tan panaglaok ed saraya na tapok na karuksan, ekalen to ed kamarerwa so amin a tanda na kawayangan. Tan no mas lalon ipapairap to so mayaman a kamarerwa, mas lalo to met ya ipapasakop ed ambelat a yoke na panag-irap, ya ekalen to so amin a pampasirayew na birtud diad sankagrabian a panag-agaw (San Juan Cassian).
30. Kanian, nepeg tayon manseet para ed kaperpektoan diad paraan ya, legan tayon maseseg ed panag-ayuno, panagpuyat, pikakasi, panagpairap na puso tan laman, tan arum niran espiritual ya gawa, ag tayo onpasirayew, pian ag magmaliw ya andi-kakanaan so saray sagpot tayo. Nepeg tayon tandaan ya diad dili labat ya sagpot tan panag-disiplina na sarili et agtayo labat ag makasabi ed kaperpektoan, noag ingen agtayo met nagawaan irayan mismon sagpot tan arum nin espiritual ya gawa no anggapoy tulong na grasya na Dios (St John Cassian).
30. Saraya so saray tanda na karunongan a kapalastog: maksil a panagsalita, mainomay a panagpasnok no akasiblet, magulon elek no manliliket, sobran panagngernger no manermen, masakit a panag-ebat, inkamapang-gaga ed seryoson pantotongtong, no saray salita et basta-basta labat ibalikas, ya ag akilaok so puso. Say laman a kapalastog et ag kabat so pasensya, dayo ed panangaro, makpel ed panag-insulto, makapuy so linawa ed panangako ed saratan, ag labay so ontulok no ag unona so dilin linawa to tan say pilalek na laman, ag onabobon ed panangibangat, ag makapangiburi ed saray kapritso to, sobra so inkamatalker na ulo ed panagtulok ed arum, lawas ya pilit ya ipapasunor so dilin desisyon to, ag labay so onabobon ed arum. Kanian, lapud ag la makapangawat na makapangisalba ya simbawa, say laman a kapalalo et mas manisia ed dilin opinyon to nen say simbawa na saray eksperiensyado ya maedad (St John Cassian).
30. No anggapoy aralem tan matuan panag-paabeba, ag makatalo so sakey a too ed anggan anton pasyon. Anggapo met so perpeksyon tan kalinisan ya nagamoran ed arum a bengatla no ag diad panamegley na matuan panag-paabeba (San Juan Cassian).
Si Santo Isichius, a taga-Jerusalem, et sakey a disipulo nen Santo Gregorio a Teologo. Kayari na impatey na mentor to, nanayam ya singa hermit ed sakey ed saray desierto na Palestina. Nen taon 412, si Santo Isichius et inordinan presbiter na Arsobispo na Jerusalem. Bilang sakey a pari, sikatoy nagmaliw a kabkabat lapud saray inspirado ton sermon. Si Santo Isichius et inatey nen taon 433.
31. Manlapud saray bangat to. Dakerakel so mangibagan mairap ya maong so pan-kontrol ed kanonotan da. Tan talagan mairap itan, ta makapasakit ya maong so ag labat parad saramay ag-akabidbir ed saray misteryo na espiritual a pibakal so pan-kontrol ed ag-nagkalaman diad loob na laman, noagta pati met ed saramay walaan la na eksperiensya ed panloob, ag-nagkalaman a pibakal (San Isichius).
31. Dakerakel so ag makaamta ya saray kanonotan tayo et mabetbet ya singa labat saray imahen a singa-tagtaginep na saray bengatlan materyal tan na mundo. Balet, no mansiansia itayo na mas abayag ed matunong a pikakasi, say kanonotan et naliktar ed saray aliwan importante ya materyal ya imahen, onggapo ya nabirbir iray panag-daya na saray kalaban (saray plano na saray demonyo ya mangipapasok na saray andi-kakanaan ya kanonotan ed isip) tan nareprepar so kaabigan na pikakasi tan panagnonot ed Dios (San Isiquio).
Si Kagalang-galang Nilus et taga-Antioch. Say marangal ya inkianak to tan saray personal ya birtud to so angitarok ed sikato ed rangko na prefecto na kabesera, balet saray pilalek na espiritu to et ag-onpaparaan ed saray opisyal ya gawaen tan saray kabibilay ed kabesera. Kanian, kayari ton akitongtong ed asawa to, ya akabaitan la na duaran anak, tinaynan to so mundo pian tumboken so dalan na kilalaban ya walaan na puro tan matoor a debosyon ed inkasolo. Iniba to so anak ton si Theodulus tan, nen taon 390, nanayam ira ed Palandey Sinai, legan a say asawa tan anak ton bii et nan-anap na pasen ed sakey ed saray kombento ed Ehipto.
Diad Disyerto na Sinai, si Kagalang-galang Nilus et nambilay na sobran mairap a bilay: sikato tan say anak ton laki et nankotkot na abung-bato para ed sarili da gamit so mismon lima ra tan, legan a manaayam diman, say kakanen da et aliwan tinapay, noag ingen saray atap tan mapait a tanaman. Anggaman ontan, say interon panaon da et inusar da ed pikakasi, panagaral na Kasulatan, panagnonot ed Dios, tan panagtrabaho.
Sakey ya agew, inatak na saray barbaro so Sinai tan inyakap da so anak ton si Theodulus. Maong labat ta ag-abayag so sayan subok, ta si Theodulus, kaiba so arum ya priso, et nilako ed syudad na Eluz, no iner et dakel so Kristiano. Binayaran na obispo na satan a syudad si Theodulus, tan sikatoy pinmawil ed inad-aro ton Disyerto na Sinai.
Say Kagalang-galang a Nilus et inatey nen manga taon 450, kayari ton nanayam ed desierto na manga 60 a taon.
Kaiba ed arum ya gawa to so: 'Nipaakar ed Pikakasi', 'Saray Kanonotan ya Man-aarawi ed Pansamantala', 'Nipaakar ed Waloran Maruksan Espiritu'. Say unor ya obra et sistematikon ipapaliwawa to so saray kalidad na waloran manunan pasyon ya man-iimpeksyon ed espiritu na balang sakey ed sikatayo: sobran panagka-kan, panag-sex ed paway na kasal, kasakiman, pasnok, ermen, panag-ames, kayabangan tan panagpasirayew. Diad pangibiig ed naturalesa na sakey a partikular a pasion, mas mainomay ya nabirbir itan ed loob na sarili tan, sirin, ya igapoan ya labanan.
6. Agka manpikasi ya amin a bengatla et unong ed saray dilin pilalek mo, ta ag-ira naynay ya unong ed linawa na Dios. Noag ingen, pikasi ka: 'Gawaen komon so linawa Mo.' Tan ed amin a bengatla, kerew ka ed Sikato ed onyan paraan, ta naynay Ton labay so maong tan makagunggona para ed kamarerwa. Nilus na Sinai.
6. "No maminsan et onkekerew ak ed pikakasi ya iter na Dios ed siak so onia o ontan, ya anggapoy kanonotan ya piliten so linawa To, imbes ya ipaakseb ko la ed Sikato ya mangareglo na saray bengatla unong ed sankaabigan para ed siak. Insan, no naawat ko la so kinerew ko, nalmo ak ed baleg a kairapan, lapud say resulta na satan et aliwan unong ed inilaloan ko" (Nile Sin.).
6. Kanian, agka manermen no agmo tampol naawat manlapud Dios so ipipikasi mo. Labay To kan iteran na mas baleg a bendisyon diad pangipilit To ed sika ya manalagey ed arapan To diad pikakasi a walaan na pasensya. Ta anto ni so mas baleg nen say mitongtong ed Dios tan makikomunikasyon ed Sikato? (Nilus na Sinai).
6. Say Espiritu Santo, ya onpapakumbaba ed inkakapuy tayo, et onsasabi ed sikatayo anggano marutak tayo ni; tan no naromog To so kanunotan tayo ya mampipikasi na masimoon, Onleksab Siya ed satan tan paandien To ed loob to so amin a klase na nanduruman kanonotan tan imahinasyon, pian isagana so kanunotan para ed malinis a pikakasi (Nilus na Sinai).
6. No manpikasi ka, agmo itdan na anggan anton itsura so Dios, tan agmo abuloyan so kanunotan mo ya manggawa na anggan anton imahe, noag ingen, manasingger ka ed Sayan Anggapoy Laman diad paraan ya anggapoy laman — tan sika et mikasakey ed Sikato (Nilus na Sinai).
6. Man-ingat ka ed saray patit na kalaban, ta no maminsan, legan kan manpipikasi na malinis tan mareen, biglan walay ompaway ya kakatwa tan aliwan-kabat ya itsura ed arapan na kanunotan mo. Gagawen iya na kalaban pian itonton ka ed kayabangan, ya isusuheri to ya say Dios et pinmaway ed sika. Agmo isipen ya say Dios et walay lugar to, walay sukat odino itsura to, ta anggapoy karakelan odino itsura to (Nilus na Sinai).
6. Amtaen yo ya saray anghel et papasesegen da itayon manpikasi tan man-iirap a kaiba tayo ed pikakasi, a manliliket a saniiba tan man-iinteresidyo para ed sikatayo. Balet no matamaley tayo tan mangi-iimpon na makasalanan iran kanonotan, nalulungkot iray anghel. Ta legan ya mansasagpot iran maong para ed sikatayo, sikatayo balet et matamaley ya onkerew ed Dios para ed sarili tayo. Mas makapakesaw ni: lapud agtayo panangasikaso ed serbisyo tayo ed Dios tan, singa to la, panag-arawi tayo ed Katawan, makikisalita tayo ed isip ed saray marutak a demonyo (Nilus na Sinai).
24. Sobran Panag-kan. Say gapo na panagbunga et say sampaga, tan say gapo na aktibon bilay et say panagtepel ed sarili. Say susto ya sukat na antokaman et mamano ed sisiduan, balet say eges, anggano onbetak la, et agto ibaga, 'Susto la.' Say laman ya pinakan na daiset et singa sanay ya kabayo ya ag balot mangitapilak ed managkabayo to. No panon ya say pinatey ya kalaban et ag la makapataktakot, ontan met, say laman ya pinanlikna na panag-ayuno et ag to guluen so kamarerwa mo (Nilus na Sinai).
24. Say dalin ya abaybay-an ya abayag et manbubunga na saray makal, singa met say kanonotan na sakey a masebeg ya manbubunga na makapabaing iran kanonotan. Say dakel a pulot et mamapabiskeg na baleg a apoy, tan say karakel na kakanen et mamapabiskeg na pilalek. Say apoy et ompatey no naubos so pulot, tan say kakulangan na kakanen et mamapatey ed pilalek (Nilus Sin.).
24. Agmo papanabangan so laman no onggapo lan onreklamo na bannog, tan agmo papakabusoken ed panamegley na saray paborito ton masamit a kakanen; ta no onbiskeg lamet, onlaban ed sika ed guerra ya ag la napankasundoan (Neil Sin.).
24. Manlapud kasibeg, singa saray usbong manlapud lamot, onsesempet so arum niran pasyon; tan ag-abayag, no ombaleg la iratan ya magmaliw ya makapal ya kiew, onkakayat iray sanga ra ya magmaliw ya karuksan kaiba so kasibeg (Neil Sin.).
24. Maong so mansiansia ed saray angganan na pankaukolan tan manseet ed amin a pakayari pian ag nalampas so angganan na kaukulan. No say kalaswaan et mangiguyor ed siopaman anggan daiset labat paonla ed saray laman a panliliket, sirin, anggapoy anggan anton bangat so makapigil ed sikara kayari to. Ta anggapoy anggaan ed no antoy walad labas na pankaukolan na sakey a too; imbes, say andi-anggaan a kapaga tan ag-inkakainawa so mamadakep ed kimey a kaukolan pian napenek so saray laman a pilalek na sakey a too ya anggapoy sukat, singa apoy a lalon ombabaleg no walay niyarum a kiew (Nilus Sin.).
24. Say panag-askétisismo na laman mo et nepeg ya gawaen a walaan na moral a gagala, pian naaralan mon manermen ed puso mo lapud saray kasalanan mo (Nilus na Sinai).
24. Say mairap a panagbilay na laman et mamapabiskeg na pikakasi, balet say napnoy panagbilay et mamapateyep. Imposible ya makalmo na bango ed takki, ontan met ed sakey a masebeg et ag makalmo na bango na malarem a debosyon. Say panagpool na insenso et mamapabango ed dagem, balet say pikakasi na sakey a mampipigil ed sarili et say bango na Dios (Nilus na Sinai).
26. Panangaro ed kuarta. Say panangaro ed kuarta so lamot na amin a kaugsan. Singa saray apelag a sanga, papasesegen to so dakel nin arum a pasyon (kapaitan, sanok, imon, panag-lingo, panag-kunwari, kayabangan, tan arum ni). Kanian, say sakey a too a labay ton ekalen iray arum a pasyon et nepeg to nin unonan ukiren iratan (Nilus na Sinai).
26. Say dayat et ag balot napnoy danum na ag-nabibilang a ilog, tan say pilalek na mapan-gawa et ag balot nabubusog ed kayamanan ya atipon to. No nadoble so kayamanan to, labay to lamet ya idoble so nadoble la, tan ag balot ontunda ed panparakel na kayamanan to anggad say biglan ipatey so mangitunda ed sayan andi-kakanaan a kimey (Neil Sin.).
26. Saray ag-mapanliket ed mundo et manbibilay ya anggapoy kapagaan, balet para ed saray maagum, say kapagaan ed kayamanan et sakey ya ag-naagapan a sakit. No agmo iyawat so pusom ed saray kapagaan nipaakar ed materyal a bengatla, sirin et napansiansia mon kontrolado so karaklan na kanonotan mo. No itaynan mo so pilalek ya mangala, sirin et awit mo so krus mo ya anggapoy distraksyon (Nilus na Sinai).
26. Say pilalek a makagamor et mangibabaga na katatken tan sakit para ed sika, pian say ilaloan mo ed Dios et nasalat na ilalo ed saray kayarian mo. Say pananisia et sakey ya ag-naayegyeg a pananindigan a wala la ed sika so perpekto, a kaiba so maanos ya ilalo ed tulong na Dios. No itakwil mo so amin a bengatla, man-ingat ka: saray mauges a kanonotan so manbabalaw ed sika lapud inkairap mo, ya ibabaga da ed sika so kairapan ed amin a bengatla, inkakompolan tan kababaingan—pian naterter so panagsagpot mo parad kamaongan. Balet no aralem so pan-aral mo ed kakabatan na panagkikimey ed laman, nanengneng mo ya parad saray mismon bengatlan pibabagsakan da ka, walay koronan itetey-etey para ed sika (Nilus na Sinai).
26. Itabi tayo ray bengatlan mundano tan ombalik tayo ed saray bendisyon ya espiritual. Anggad kapigan itayo nin mansiansian akabalingo ed saray ugaw-ugaw ya galaw, ya ag makakagamor anggan daiset ya panagnonot na sakey ya matatken? Singa met makapakelaw so makanengneng na sakey ya matatken ya laki ya akayurong ed bunton na dapol tan mangigugulis na saray ugaw-ugaw ya desinyo ed satan, mas lalon makapakelaw no saray totoo, ya atawag pian manliket ed andi-anggaan ya bendisyon, et manbabalingit ed tapok na saray bengatlan mundo. Say rason na sayan ag-pankatunongan et walad katuaan ya agtayo makaisip na antokaman ya mas importante nen say nanenengneng; agtayo amta so kaandian na kakanaan na saray bendisyon natan tan say inkamasanting na saramay onsabi; tan, lapud nabulag tayo ed karakpan na sayan mundo, akapeteg tayo ed saya ed amin a pilalek tayo (Nilus Sin.).
26. Lapud nabebelat tayo ed saray kapagaan na sayan bilay, itaktak tayo so pabigat pian isalba so timonero—say kanunotan tayo. No saray manlalayag ed barko legan na bagyo et itaktak da ni ingen saray sankapresyosoan ya kayarian da ed dayat gamit so dilin lima ra pian isalba so bilay da, akin sirin, para ed mas maong a bilay, agtayo itaktak so manbabaltak ed kamarerwa tayo paonlad abismo? Akin ya say takot tayo ed Dios et aliwan singa kabiskeg na takot da ed dayat? Kanian, ipipikasi ko ed sikayo, taynanan tayo so amin a bengatlan manlapud dalin (Neil Sin.).
26. Saray manlalaban et ag onloob ed ring ya marakep so kawes da, ta say totontonen na panlalaban et kaukolan dan onloob ed arena ya akalubas. Diad petang man o betel, ontan so pan-loob da, ya itilak da ray kawes da. No walay siopaman ed sikara ya ag labay ton ekalen so kawes to, ag met la komon sikato manlaban (Nilus Sin.).
26. Katangian na perpekton kamarerwa so ag manasikaso ed saray bengatlan manlapud dalin, legan a katangian na maseet a kamarerwa so manpabebelat ed sarili na saray kapagaan. Diad ag-panag-ala et aliwan labay min ibaga so ordinaryon kairapan, a resulta na , sakey a kombinasyon na saray sirkumstansya tan mangibabaliw ed saray mairap ed ermen, noag ingen sakey a boluntaryon determinasyon a mankontento ed daiset (Nilus Sin.).
26. Saray daan a santo et talagan aliwan makapamundo kanian boluntaryo dan pinili so bilay ya anggapoy abong tan pasilungan, manbibilay ed antokaman a naakan ya iter na kalikasan, tan man-oopop ed anggan iner tan panon man so pakaromog da ed sarili da. Anggapoy atep ed tapew na ulo da tan anggapoy regular ya naakan, tan say kawad na kordero so kawes da. Maingat iran maong a tinumbok so bilin na Katawan: 'Nengneng yo ray billit ed tawen…' (Mateo 6:26). Matuan pananisiaan da a no antoy kaukulan na laman et ontumbok met a bukor to no say sakey a too et papaliketen to so Dios tan say manunaan a pakabahala to et say pakaala ed Panarian na Tawen (Nilus na Sinai).
27. Sanok, ermen tan inkasikaso. Si Kristo et ondadapay na Ulo To ed mansasagmor a kamarerwa, tan say maanos a espiritu so magmaliw a panayaman na Santisima Trinidad (Nilus na Sinai).
27. Say mangaaro ed sayan mundo et dakel so ermen to, balet say manuna ed saray bengatlan mundano et lawas a maliket (Nilus na Sinai).
30. Say inkapangta et itatagey to ray mapangta ed atagtagey a pasen, tan manlapud diman et ibantak to ra ed kalaleman. Say nabubulok a bunga et anggapoy silbi to ed managtanem, tan say birtud na mapangta et anggapoy silbi to ed Dios (Nilus na Sinai).
42. Ag-panangusga. Saray matunong et aliwan saramay mangipapanengneng na panangasi ed dakel, noag ingen saramay ag mankakautang ed siopaman (Neil Sin.).
Si Santo Efren et nianak ed Nisibis (Mesopotamia) nen gapo na komapat a siglo ed saray mayaman a atateng, ya angibangat ed sikato ed takot na Dios. Nen kalangweran to, anisia ya amin a bengatla ed bilay et nagagawa labat ed pankanawnawa, balet say sinmublay ya makapaermen ya agawa so amaseseg ed sikato ya sayan pananaw to et aliwa. Say kalangweran ya si Ephrem et akusadoan na panagtakew na kanding, kanian impakulong na hues, anggaman si Ephrem et andi-kasalanan ed sayan krimen. Legan ya walad prisoan tan manlalamag ed agawa, nankatagey si Ephrem na sakey a tagtaginep ya diad satan et dusaen da para ed arum a kasalanan ya sikatoy talagan nanggawa. Kayari na pigaran panaon, sanen naamtaan na hues so inosente nen Ephraim tan pinalubasan to ed prisoan, naimano nen Ephraim ya aliwan bulag a kapalaran noagta say Katawan a Dios so mankokontrol ed bilay na saray totoo. Kayari na saya, tinaynan nen Efrem so mundo tan nampan-retiro ed saray palandey pian mila ed saray eremita, no iner sikatoy nagmaliw a disipulo nen San Santiago na Nisibis. Diad panangigiya to, nambago si Efrem, a nagmaliw a mapaabebay, manbabawi, tan matoor ed Dios.
Si Santiago, nen nagmaliw ya obispo, et tinuro to si Efrem ya katulongan to. Insan linma si Santo Efrem ed Edesa tan nan-retiro ed saray palandey diman. Diman et inter to so interon inkasikato ed istrikton panag-disiplina na monastiko tan inaral to so Salita na Dios ya maong a maong. Inikdan na Dios si San Efren na regalo na panagbangat, tan sikatoy nagmaliw a kabkabat lapud saray inspirado ton sermon. Sikatoy nansagpot met a maong ed panangipaliwawa ed Banal a Kasulatan tan panangipaliwawa ed Ortodoksan doktrina. Diad kasumpalan na bilay to, binisita to ray manunaan ya maedad na Palandey Nitria ( , Egypt), ontan met ed Caesarea diad Cappadocia, no iner to asabat si San Basil the Great. Nen pinmawil ed Edessa, sikatoy nansakit tan mareen ya inatey nen taon 373. Saray ag-naderal a laman to et inyalis ed simbaan.
23. Gala, makasalanan, ed Maong a Manag-tambal tan naabig ka ya anggapoy irap. Iyarawi mo so karga na saray kasalanan mo, manpikasi ka, tan uasan mo ray manbuluk a sugat mo ed panamegley na lua. Ta sayan manangitambal a taga-tawen et mangaabig na saray sugat ed panamegley na lua tan an-eek. Kanian, unla ka tan iyapay mo ray lua mo—sikara so sankaabigan a tambal. Ta labay na Mamasimbalo a Managtambal ya balang sakey a too et sikatoy mismon manpaabig ed sarili to panamegley na sarili ton lua tan diad ontan et makaliktar (Ephrem a taga-Syria).
6. Labay mo'n manpikasi ya anggapoy makasabagal? Seguraduen mo ya say pikakasim et manlapud kaaraleman na kamarerwam. Singa say kiew ya anlemek so lamot to et ag nababaleg ed biskeg na maksil ya dagem, ontan met so pikakasi ya manlapud mismon kaaraleman na kamarerwa et onsasaka ed tawen, tan anggapoy arum ya kanonotan so makapalingo ed satan. Kanian inkuan na propeta: 'Manlapud kaaraleman et man-eyag ak ed Sika, O Katawan' (Salmo 129:1; Efrem a Siriano).
6. Ag mo papabayaan iray serbisyo ed simbaan lapud rason na arum ya gawaen. No panon ya say uran et mamapabulas tan mamapabaleg ed bukel, ontan met iray serbisyo ed simbaan et mamapabiskeg ed kamarerwa ed kabulasugan (Ephrem the Syrian).
11. Singa say sakey ya ugaw ya ag manbilay ya ugaw lawas, noagta ontatagey ya inagew-agew unong ed saray ganggan na kalikasan anggad magmaliw ya matatken, ontan met so sakey ya Kristiano, ya inyanak manlapud tagey ed danum tan Espiritu, ag nepeg ya manbilay ed espiritual ya inkaugaw. Balet, diad panamegley na panagtepel, panag-asikaso tan baleg a pasensya, nepeg ton tuloy-tuloy ya onaligwas tan ondakep ed kabuoan na espiritual a panag-mature, 'ed sukat na katagey na kabuoan nen Kristo', unong ed ibabangat na Apostol (Eph. 4:13; Ephrem the Syrian).
11. No labay yon tawiray onsabin Panarian, sirin dia ed dalin et anapen yo so pabor na Ari. Tan no panon so panangigalang yo ed Sikato, ontan met so panangitaagey to ed sikayo; no panon so panagsirbi yo ed Sikato dia, ontan met so panangigalang to ed sikayo diman, unong ya nisulat: 'Pagalangen ko ray mangagalang ed Siak, balet saray mangibababa ed Siak et napabaingan' (1 Sam. 2:30). Kanian, igalang Mo Sya ed interon kamarerwam, pian Sya et mangiter ed sika na galang a singa saray santo. Diad tepet a, 'Panon a nagamuran so pabor To?', say ebat ko: Iyopres Mo ed Sikato so balitok tan pilak diad panamekng ed saray mankaukolan. Balet, no anggapoy niiter mo, iter mo ed Sikato bilang regalo so pananisia, panangaro, panagtepel, pasensya, kaabigan, kababaingan … Agka manhusga; bantayan moy panag-imano mo pian agka man-imano na karuksan; agmo usaren so limam ed ag-makatunongan a gawa; ilayo moy saray salim ed mauges a dalan; pampasibegen so saray makapuy so linawa, maasi ka ed saray mansasakit, mangiter ka na sakey a baso na danum ed saray napapansawan, tan pakanen so saray nababalang. Diad antikey, iter ed Sikato so amin a walad sika tan amin a inter na Dios ed sika, ta ag-inmamesi si Kristo anggan ed duaran mita na balo-balong. Efren a taga-Siria.
31. Inkuan na sakey ed saray santo: 'Man-isip ka na maong, pian agmo iisipen so mauges, ta say isip et ag makapansiansian anggapoy gawaen to.' Kanian, pasibayen tayoy isip tayo ed panagbangat na Salita na Dios, ed saray pikakasi tan , tan ed saray maong a gawa. No panon a saray andi-kakanaan ya isip et mangiiter na andi-kakanaan a gawa, ontan met, saray maong ya isip et mangiiter na maong a gawa. Efrem a taga Siria.
31. Agmo ipaamta iray kanunotan mo ed anggan siopa labat, noag ingen ed saramay amtam ya espiritual, ta say demonyo et dakel so patit to. Anggapoy isalimpek mo ed saray espiritual a totoo, pian say kalaban, no makalmo na salian, et ag man-ugat ed loob mo. Nipaakar ed saray laman-laman a totoo, agka mikonsulta ed sikara. Ephrem a taga-Siria.
40. Komon ta amin a maong a gawa ya gagawaen tayo et gawaen para ed gloria na Dios, tan insan itan mangitonton met ed sarili tayon gloria. Say panumpal ed saray ganggan et sagrado tan malinis labat no saya et gawaen ya kaiba so pananemdem ed Katawan, say takot ed Dios, tan lapud panangaro ed Sikato. Say kalaban na katooan (say demonyo) et mansasagpot ed amin a paraan pian paandian to so isip tayo manlapud ontan a disposisyon diad panamegley na nanduruman materyal a tukso, pian imbes ya say tuan kamaongan—say panangaro ed Dios—et itoon tayo so puso tayo ed saray imahinasyon a materyal a bengatla. Tua, antokaman a maong a gawaen na sakey a too, pipiliten na mauges ya deralen tan pasibaan, ya ilalaok to ed panumpal na ganggan iray bini na kayanggaan, odino panduaruwa, odino panreklamo, odino arum niran kapara to, pian say maong a gawa tayo et ag la magmaliw a maong. Say maong a gawa et magmaliw a talagan maong no gawaen itan para ed Dios a walaan na kapaabebaan tan sigasig.
Tan lapud ontan a disposisyon, amin a kakaukolanen na saray ganggan et nagmaliw a mainomay para ed sikatayo, ta say panangaro ed Dios et eekalen to so balang makasbel ed panagtumod ed saray ganggan. Efrem a taga-Siria.
42. Magmaliw itayon mabunlok tan awiten tayoy balang sakey so kairapan na kapwa tayo, ya manseet ya itanduro iramay atumba tan iliktar iramay abihag na kalaban. Anto so sundalo, ya makanengneng ya say kaiba to et abihag, ya agto labanan so kalaban pian ipaliktar to? Balet no agto sikatoy naliktar, sikatoy manermen tan manakis, legan ton nononoten so kaaro to. Kanian, agta kasin mas lalon iyawat so bilay tayo para ed balang sakey? Ta inkuan na Katawan tan Manangiliktar a si Jesu-Cristo: 'Anggapoy mas baleg a panangaro na too nen say ited na sakey a too so bilay to para ed saray kakaaro to' (Juan 15:13). Efren a taga-Siria.
42. Bilang saray membro na sakey ya espiritual a laman ed relasyon ed balang sakey, obligasyon tayon mantutulongan. No panon ya saray membro na laman, ya kokontrolen na kamarerwa, et mankokomplementoan, ontan met ed sikatayo, ya kokontrolen na Espiritu na Dios, ya manserbi ed balang sakey ya anggapoy imon. Diad ontan a panagnonot, say karakel na saray manidedika ed pikakasi so mankompensa ed kakulangan na pikakasi ed saray manggagawa na kimey da, tan, diad baliktad, say karakel na kimey na saray manggagawa na kimey da so mankompensa ed kakulangan na gawa ed saray manidedika ed pikakasi, pian, unong ed salita na Apostol, magmaliw a pantay so amin a bengatla (2 Cor. 8:14). Komon ta naitatag ed limog na saray agagi so kinasimple, panangaro, kabaetan, tan kaandiay imon. Sirin, unong ed pananisia, panangaro, tan panagkimey na balang sakey, legan ya onproprogreso ed inagew-agew ed onian paraan, sikatoy nibilang ya manepeg ed Panarian. Saya so peteg a bilay a singa-anghel: no mankakasakey itayo ya anggapoy imon, diad inkasimple tan panangaro, diad kareenan tan liket; no say tagumpay na kapwa tayo et ituring tayon dilin pankaabigan tayo, tan say inkakapuyan to, kakulangan to, tan ermen to et ituring tayon dilin pankapérdi tayo. Ta nisulat: 'Ag komon man-isip so balang sakey ed sikayo para ed sarilin to labat, noag ingen pati met ed saray arum' (Fil. 2:4). Efrem a taga-Siria.
13. Espiritual tan pisikal a birtud. Wala'y apatiran manunaan (cardinal) a birtud: kasil na linawa, katalinoan, kalinisan, tan hustisya. Manlapud saraya so onsesebek iray onggendan ya espiritual a birtud: pananisia, ilalo, panangaro, say regalo na pikakasi, kababaingan, kalinewan, inkamabaleg na linawa, pasensya, kaabigan, pikakabat ed Dios, kawayangan ed inkainit na ulo, kinasimple, inkakalma, katuaan, kawayangan, ag-panusga, kawayangan ed kayabangan, imon o panag-kukunwari, ag-panag-aro ed kayarian, panangasi, kaasi, inkamabunlok, respeto, panangigalang, pilalek ed saray onsabin bendisyon ya agnatey, pilalek ed Panarian na Dios tan panangawat bilang ananak na Dios. Efrem a taga-Siria.
13. Saray pisikal a birtud, no malaya ed amin a panag-artisto tan say pilalek a paliketen so totoo, et mangitonton ed sakey a too pian onaligwas ed kababaan tan kaandiay-pasion. Kaiba ed saraya so: abstinensya, panag-ayuno, eras tan paka-irap, panag-bantay, panag-lukob, panag-usar na sankasimplian ya kawes tan panangan na sankasimplian ya naakan, pan-ugip ed dalin ya anggapoy sapin, kairapan, ag-panag-imbot, pankapoy, inkasolo, kareenan, inkamatipid, inkakontento ed daiset, inkamapigil-salita, panag-trabaho na lima, anggan anton klase na boluntaryon irap tan anggan anton pisikal ya sagpot. Amin na saraya et talagan kaukolan tan makagunggona legan ya maong so laman na sakey a too odino no saray lamanen ya pilalek et mankakaliraw. Balet no makapoy so laman, odino no, diad tulong na Dios, atalonaan la na sakey a too so saray pasyon to, ag la tanto kaukolan iray birtud na laman, ta say kababaan na linawa tan pisasalamat ed Dios so mansusumpal ed amin. Ephrem a taga-Syria.
21. Saray espiritual tan pisikal a pasyon. Saray espiritual a pasyon et saraya so onggendan: panaglingwanan ed Dios, katamaran tan ag-inkabidbir (ed Kristianon pananisia). Sarayayan taloran pasion so manpapalima ed mata na kamarerwa — say kanonotan — tan say sakey a too et napapailarum ed pananguley na arum nin pasion, a singa saraya: inkamapalsa, heresiya, panagmura, inkainit na ulo, pasnok, panag-irap, inkainit na ulo, panagbusol, panagbales, panag-usisa, panagkondenar, ag makatunongan a ermen, takot, kaingetan, ag-pankakasakey, imon, apid, kayabangan, panag-kukunwari, tila, ag-panisia, ag-inkaisip, ag-pampili, kakulangan na pananaw, ag-inkakabusog, kasakiman, katamaran, panag-arte, panangkapot ed saray bengatlan mundo, panag-ermen, karuwagan, inkamapa-utang, panag-ungol, panagpasirayew, panangisip ya importante ka, inkamaslak, inkapangata, pilalek ed pakayari, panagpabor ed totoo, katalusan, inkakulang na baing, inkawalay-pakialam, inkababai, inkamalihim, panag-uyaw, kapanluran, panangabobon ed kasalanan, agnampatey a panagnonot ed saray kasalanan, manliliber-liber a kanonotan, panangaro ed sarili (say ina na amin a kaugsan), panangaro ed kuarta (say lamot na amin a biskeg tan pasion), kaugsan tan kalikuan. Efrem a taga-Siria.
21. Saray laman a pasyon et saraya so onggendan: sobran panag-kan, panag-akmon, karangyaan, panagbuanges, nanduruman klase na sensualidad, panagpabuya, panag-taksil, karibok, karutakan, inkasto, debauchery, mauges a pilalek, amin a klase na aliwan natural tan makapabaing a pilalek, panagtakew, panag-insulto ed sagrado, panagtakew, panagpatey, amin a klase na panagpasal ed laman, say panangiter na liket ed saray pilalek na laman—lalo la no say laman et maksil—salamangka, panag-usisa ed arapen, kulto, pananagyat, panag-fortune telling, panag-dandyism, inkamapang-gala, inkamapa-gala, panangaro ed marakep a kawes, panag-obsesyon ed kosmetiko, panangaro ed panagsugal, panangapit ed saray liket na mundo, sakey a bilay na panagparaya na laman ya mamapabagal ed kanonotan, mamapagmaliw ed satan a singa ayep, tan ag balot mamapablin itagey so panag-nengneng paonla ed Dios tan kagalangan. Say lamot na amin ya karuksan na ' ' tan say manunan sengegan da et say panangaro ed liket, say panangaro ed gloria, tan say panangaro ed kuarta, ya manlapuan na amin ya karuksan.
25. Say pasyon na laman. Agmo papaliber-liber so matam, tan agka man-nengneng ed say deen na arum, pian agka napelag na kalaban mo lapud saray matam. Ephrem a taga Syria.
25. No say demonyo na laman so manpapairap ed sika, pasibegen mo, ya ibabaga mo: 'Konsumien ka na Katawan, sika ya mabangsit a demonyo na karutakan.' Ta amta tayo so nansalita: 'Say kanonotan a mankikimey ed laman et kalaban na Dios' (Roma 8:7; Efrem a taga Siria).
25. No onlames so malis, isipen mo so ag napegpeg a apoy tan say ag omatey a balugbog, tan say apoy ed loob na saray membro mo et tampol a napegpeg. Ta no andi, lapud inkakapoy mo, sika et natalona tan magmaliw kan sanay a makasalanan, anggano manbabawi ka ni. Kanian, manlapud gapo ni, magmaliw kan istrikto ed antokaman a klase na an-anay a pilalek, pian agka nataloy tan magmaliw kan sanay a mangiter na pananalo ed kalaban. Ta say ugali et nagmaliw a natural la. Siopaman so sanay ya mangibabangat na pananalo ed saray makasalanan a pilalek et lawas ya babalawen na konsensya to; tan anggano mangipasirayew ira na maliket a lupa ed arapan na arum, ed loob da et malulungkot ira lapud saray pambabalaw na konsensya da. Ta say naturalesa na kahaletan et mangiter na makapagonigon a ermen ed saramay mangibubulid ed satan. Kanian, asikasoen moy kamarerwa mo, ya lawas ya itatago so Dios ed loob mo. Ephrem a taga-Syria.
25. No walay laman a kolkolan ya ombangon ed loob mo, agka natatakot tan agka onkapuy-loob. Ta no andi, pabiskegen mo so kalaban (say demonyo), tan igapo to lan itanem ed sika iray makapang-tukso a kanonotan: 'Say apoy ed loob mo et ag ontunda anggad agmo napenek so laman mo.' Balet mansiansia kan maseet ed Katawan; iyebat moy pikakasi mo a kaiba so pan-akis ed arapan na kaabigan To, tan dengelen To ka, tan iliktar To ka manlapud abot na saray pilalek (saray marutak a kanonotan) tan manlapud pitek na panaglinlang (saray makapabaing a pantasya), tan itanduro To so saray sali mo ed bato na inkalinis (Salmo 39:1–3). Natan et nanengneng mo so tulong ya nanlapud Sikato. Ituloy mo labat; agmo pabuyaken so determinasyon mo, agka napakesawan ed panagbomba na danum ed baloto, ta asingger la so daluyon na bilay. Natan et man-awag ka, tan ibaga To: 'Wadia ak!' (Isa. 58:9). Balet manaalagar Sya ya nanengneng so gawaen mo: no talagan akaparaan ka ya milaban kontra ed kasalanan anggad ipatey. Kanian, agka onkapuy-loob: agka taynanan na Dios. Babantayan na Katawan so pakilaban mo; babantayan da met iya na saray lupa na anghel tan say amayamay a demonyo. Akaparaan iray anghel a mangiter na korona ed mananalo, legan a saray demonyo et akaparaan a mangaliber na kababaingan ed atalo. Kanian, mag-ingat ka, pian agmo nalunasan iray dili mo (saray anghel) tan agka mangiter na liket ed saray dayo (saray demonyo). Ephrem a taga-Syria.
25. No say sakey a demonyo et onggapo ya mangipinta na saray makapangayayat ya imahe ed imahinasyon mo tan ipresenta ed isip mo so karakep na sakey a biin agmo ni anengneng, itanem ed loob mo so takot ed Dios tan nonoten mo ray inatey ed kasalanan — nonoten mo so agew ya say kaluluwam et naisiyan ed laman mo, — ilarawan mo ed isip mo so makapakelaw a boses na Dios, a narengel na saray mapabayaan—saraman so ag nambilay na duga tan ag angunor ed saray ganggan nen Kristo—: 'Paarawi kayo ed siak, sikayo ran apabayaan, diad andi-anggaan a apoy a inyandam para ed demonyo tan saray anghel to' (Mat. 25:41). Isipen mo met so ag-omatey ya ulop tan say ag-ontundan panirap . Isipen mo ya, tan say panag-usil mo ed laman-laman et naandi, singa say pabilong ya natunaw ed arapan na apoy, ta saray demonyo tan saray maganggano ya bekta et agda nasungdoan so takot ed Dios. Ephrem a taga-Syria.
27. Pasnok tan ermen. Ag mo ta nasungdoan so panag-insulto? Man-anlem ka—tan makalmo ka na kareenan. Ag mo isipen ya mas grabe so tini-titiisan mo nen say arum. No panon ya imposible para ed sakey a mabilay ed dalin ya ag onengas ed dagem, ontan met ya imposible para ed sakey a too ya mabilay ed sayan mundo ya ag natukso na ermen tan sakit. Saray akapokus ed saray bengatlan pantaon et manirap na pantaon a ermen, legan a saray manisisikap para ed espiritual et manirap na espiritual a kairapan. Balet saray komadua et nabendisyonan, ta say bunga ra et masagana ed Katawan. Ephrem a taga-Syria.
28. No onsabi so ermen, alagaren tayo so isabi na liket. Alaen tayo ya alimbawa iramay manlalayag ed dayat. No onsabi so bagyo, lalabanan da ray daluyon, ya aalagaren da so kalmadon panaon; tan no kalmadon panaon la, manpaparaan la ra para ed bagyo. Lawas iran alerto, pian ag ira nadalan na biglan dagem tan napasabalkot so bapor da. Ontan met so nepeg tayon gawaen: no walay ermen odino mairap a kipapasen ya onsabi ed sikatayo, ilaloan tayo so pakainawa tan tulong manlapud Dios, pian ag itayo napelag na kanonotan ya anggapo la so ilalo na kilalaban para ed sikatayo. Ephrem the Syrian.
28. Amin a bengatla et nanlapud Dios—say maong tan say makapasinagem. Balet say sakey et nanlapud maong a panlabayan To, tan say sakey et diad panamegley na disiplina To odino diad panangabuloy To. Diad maong a panlabayan To—no manbilay tayo na marakep, lapud panliliketan na Dios a saramay manbilay na marakep et naputoran na korona na pasensya; diad disiplina To—no, akasalanan tayo, et itepet tayo; balet diad panangipalubos To — no, anggano apasimbalo la, ag tayo manbabawi. Diad maasikason panangasikaso na Dios et dusaen to itayo ran makasalanan pian ag itayo nisentensyaan a kaiba na mundo, unong ed kuan na Apostol: 'Disiplinado itayo na Katawan, pinapakasakit itayo, pian ag itayo nisentensyaan a kaiba na mundo' (1 Cor. 11:32). Efrem a taga-Siria.
30. Kapanambakan tan Kapanangas. Anggapoy nepeg ya gawaen parad pampanengneng, noag ingen amin et manlapud malinis a puso, ta amta na Dios so akaamot tan sekreto, tan manlapud Sikato labat so iilaloan tayon awaten so gunggona tayo. Efrem a taga-Siria.
30. Say mapangta ya too et agto nakayanan so nataloy—tan no makabat na mas atagey ed sikato, man-inggit o makikumpitensya ed sikato. Say panagsisibeg tan panag-inggit et mankaiba, tan siopaman ya mangiiter ed sakey ed sarayan pasyon et mangiiter met ed duara. Ephrem a taga-Syria.
30. Say marutak ya espiritu na panagpasirayew et makalakal tan dakel so itsura to, tan gagawaen to so amin a paraan pian nagunggonaan to ray totoo: dadalepdepen to ray makabat ed kabat da, ray makasil ed biskeg da, ray mayaman ed kayamanan da, ray marakep ed karakep da, tan say artista ed arte to. Ephrem a taga-Syria.
30. Say sakey a balo ya anggapoy kapaabebaan to et anggapoy armas to kontra ed kalaban (say demonyo), tan say ontan a too et makasagmak na baleg a pakaalo. Ephrem a taga-Syria.
30. Say gapo na kababaan na linawa et say panagtulok. Say kababaan na linawa komon so magmaliw a pundasyon tan kawes na ebat yo; say salita yo komon et simpli tan maaro. Say kapalastog et ag onpasakop; sikatoy masusuway, rebelde, tan igigiya na sarili ton isip-isip labat. Balet say kababaan et masunor, onpasakop ed maong, mapakumbaba, tan idadayew to so parehon mababa tan marangal. Ephrem a taga-Syria.
51. Saray panag-daya na demonyo. Say maarte ya kalaban et, diad nanduruman paraan, inyan to so samal to ed balang sakey ed sikatayo tan uuyaten to so amin diad nanduruman panag-daya. Walay sakey ya man-aayuno, balet iyayawat toy inkasikato ed panag-rivalidad tan panag-inggit. Say sakey et agto gagagalaen iray makasalanan a pilalek, balet akagapos ed kayanggaan. Say sakey balet et maong ed panag-trabaho, balet akalibot ed saray patit na panagkondenar. Say sakey et iiwasan toy panagkondenar, balet matgas so ulo tan ma-argumentado. Say sakey et moderado ed panangan, balet nalelem ed inkapangta tan inkasibeg. Say sakey et agnapakesawan ed pikakasi, balet mainit so ulo tan maples ya manpasnok. Say sakey et nagmaliw ya maong ed anggan melag ya bengatla tan ipapangato to la so inkasikato ed saramay mas mapabayaan nen sikato. Kanian, balang sakey a too et akagapos ed kasalanan ed nanduruman paraan, balet ag-itan nanenengneng na totoo (Ephrem a taga-Siria).
Anggapoy impormasyon ya akasalba nipaakar ed inkaugaw nen San Juan Climacus (nanlapud salitan 'ladder'). Malinew ed saray insulat to ya maong so impanaral to tan, lapud panawag ed loob to, linmoob ed Monasteryo na Palandey Sinai nen 16 años to. Diad unonan apatiran taon, giniya nen matatken Macarius, ya sikatoy tinonsura met para ed bilay na panagmonasteyo. Kayari ton nanayam ed silong na panangigiya na matatken ed loob na 19 a taon, si San Juan et ginmapo lan nanayam ya bukor kayari na impatey na matatken. Leleg ya itatago to ray kimey to bilang monghe ed arum, ompapawil ed monasteryo kada Simba, no iner et mangawat na Banal a Misteryo tan makitongtong ed saray banal a masiken pian usisaen so espiritual a kipapasen to. Kayari ton nanayam ya bukor ed loob na apataplo a taon, si San Juan et apili bilang abbot na Monasteryo na Sinai. Balet, kayari na apatiran taon, pinmawil ed panag-isolasyon to tan inatey nen taon 563, ed edad ya 80. Insulat nen San Juan so *Say Alaran na Pan-asenso ed Dios*. Diad sayan libro, ya walaan na talomploy kabanata, inlista to ray saray kundang ya mangitonton ed espiritual a kaperpektoan.
8. Amin ya malabay dan naamtaan so linawa na Katawan et nepeg dan pateyen nin unona so dilin linawa da ed loob da. Kayari dan nampikasi ed Dios a walaan na pananisia tan inkasimple, nepeg dan anapen so simbawa manlapud saray ama tan agagi da a walaan na mapaabeban puso tan anggapoy duwa-duwa ed isip da. Tan nepeg dan awaten so simbawa da a singa nanlapud sangi na Dios, anggano kontra ed dilin pakatalos da ed satan a bengatla. Saray ginagiya na sayan totontonen et napno na kababaan na linawa, tan ag ira papabayaren na Dios ya naliliwa. Juan na Aken.
8. Saray arum et adiskubre da so linawa na Dios diad onggendan a paraan. Inikkat da so antokaman a panag-uyon ed sakey a direksyon o say arum—amin ya argumento ya pabor o kontra ed sakey a bengatla. Lapud impangibulos da ed isip da manlapud dilin linawa ra, inyarap da so bengatla ra ed Katawan a kaiba so masimoon a pikakasi ed loob na pigaran agew. Diad onian paraan et adiskubre da so linawa To—odino lapud nansalita so Sankatageyan ya Isip ed isip da, odino lapud say sakey ed saray posiblin solusyon et interon abalang so kabaliksan to para ed sikara. Juan na Eskalera.
8. Siopaman ya akaala ed Dios ed loob to diad panamegley na liwawa manlapud tagey et tampol ya makaawat na ebat nipaakar ed sagradon linawa na Dios, diad saray bengatlan mankaukolan na apura tan diad saramay nayarin ipa-atraso. Juan na Akatat.
11. Diad amin a sirkumstansya, nepeg tayon usisaen so intensyon tayo: ta tinitinguan ira na Katawan diad amin a gawa tayo. Antokaman a malinis ed pampipili tan amin a karutakan, tan ginawa a para labat ed Dios tan aliwan para ed arum a rason, et naikdan na balor ed pabor tayo, anggano ag-itan perpekto. Juan na Sayat.
11. Wala ray makpel a kamarerwa ya, lapud mabiskeg a panangaro ed Dios (tan mabaing a puso), et susuboken da ray gawa ya lampas ed biskeg da. Tan wala met iray mapangta ya puso ya manggagawa na ontan iran gawa lapud panag-udyok na saray kalaban tayo (saray demonyo). Ta saray kalaban tayo et mabetbet ya mapang-ilalo ya uudyoken da tayo ya manggawa na saray bengatlan lampas ed pakayari tayo, pian, no agtayo nagawaan, et makaplag tayo ed kairapan na linawa tan itaynan tayo ni ingen saramay gawa ya kapantay na pakayari tayo. John Climacus.
11. Anengneng ko ray totoo ya makapoy so kamarerwa tan laman da, ya lapud karakel na kasalanan ya ginawa da, nanggawa ray gawa ya agda kaya tan agda la naebatan. Tan imbaga ko ed sikara ya say Dios et agto huhusgaan so panbabawi unong ed karakel na ginawa na sakey a too, noag ingen unong ed sukat na kababaan na linawa, a kaiba so pan-akis, panbabawi, tan panamoy ed kasalanan. John Climacus.
11. Saray kasalanan tan pasyon et aliwan kabiangan na inkatoo, ta say Dios et aliwan nanggawa na saray pasyon. Balet, sikatoy angitanem na dakel a birtud ed naturalesa tayo, a diad saraya et nayarin nabanggit so onggendan: panangasi (ta anggan saray pagano et maasi), aro (ta nagagawa ya anggan saray ayayep et manlua no nabibiyaan da so sakey tan sakey), pananisia (ta walad amin a totoo), ilalo (ta no manpautang tayo, no man-tanem o man-obra tayo, man-ilalo tayon makaganansia tayo, tan no manbiahe tayo, man-ilalo tayon makasabi tayo ed destinasyon tayo). Kanian, no say aro tan birtud et akatanem ed naturalesa tayo, tan say aro so katuparan na ganggan, sirin malinew ya say saray birtud et aliwan dayo ed naturalesa tayo. Tan napabaingan komon iramay labay dan ipetek so inkaindayew da diad panangibagan anggapoy pakayari da.
21. Siopaman ya akatalo ed unonan taloran manunan pasyon—say kayangasan, panangaro ed kuarta, tan kalapakan—et natalo to met so nansusumlan a lima: say laman, pasnok, ermen, kaermenan, tan kayangasan. Balet no ag manseet ya taloen so unaan, et anggapo ed saraya so natalo to. John Climacus.
21. Wala ray totoo ya diad inkagawa ra et mampapaway ed panagtepel ed sarili, odino kareenan, odino kalinisan, odino ka-modesto, odino kasil na linawa, odino ka-maamo. Balet, saray arum et walaan na naturalesa ya halos interon kasumlang ed sarayan maong a kalidad, balet pipiliten da so sarili dan gawaen iratan; tan anggano no maminsan et napapaatras ira, mas lalon idadayew ko ra nen saramay inmunan abitla, bilang saray ananalo ed sarili dan naturalesa. John Climacus.
21. Anto ran kasalanan so manlalapu ed waloran manunan makapasyan kanonotan, tan anton sakey ed taloran manuna so ateng na balang sakey ed limaran arom? — Say ina na panagpaboy-boy et say panag-apiger; say ina na panagka-desperado et say panagpasirayew; say ermen tan pasnok et nanlapu ed amin a taloran manunan pasyon; tan say panagpasirayew so ina na panagpasirayew. Anto sirin so saray kasalanan ya manlalapu ed waloran manunan emosyon? Diad saya et ibagak ya diad saray ag napipigil ya emosyon et anggapoy kanonotan o ayos, noag ingen gulo tan kaguluan. John Climacus.
21. Singa no mankokotkot na danum ed subol, nayarin ag-ginagala ya makala ka na patang kaiba na danum, ontan met, legan tayon gagawaen iray birtud, no maminsan et agtayo ginagala ya onabuloy tayo ed saray pasyon ya akalukot ed saraya. Kanian, say karaklan ed panag-istoria et no maminsan et akalukot ed panag-asikaso; say pakikiapot o pananghusga et ed panangaro; tan say sobran istrikto et ed katunongan. Kaiba na karunongan—kalikutan; kaiba na kaabebaan—pagduda, ka-inina, katamaran, panag-usil, panag-una, tan agpanunor; kaiba na kareenan—pilalek ya manbangat; kaiba na liket—kabalang; kaiba na ilalo—katamaran; kaiba na kalinewan—kapaga tan agpangasi; kaiba na inkalinis—kapaitan; kaiba so kaabebaan—sobra so kasil na linawa; tan kayari na amin na saraya, singa sakey a karaniwan a samal, onsabi so kataktak. John Climacus.
21. Lawas ya obserbaan ed loob mo so saray panangipatnag na saray mapekder ya pilalek, tan nanengneng mo ya dakel a pilalek so akasalimukok ed loob mo. Mabetbet ya agtayo ni ingen nabibigbig irayan nanduruman sakit na espiritu—lapud inkakapoy tayo, odino lapud sakey a masimoon ya akagaw-gaw a kasalanan. Juan Climacus.
27. Sanok tan ermen. Say sanok et singa say maples ya galaw na gilingan a bato: diad saksakey a bekta et nayarin gilingen tan deralen to so mas dakel a bunga na trigo na kamarerwa nen say antokaman ed interon agew. Kanian, nepeg tayon bantayan a maong so sarili tayo. Say pasnok, singa say apoy ya pinasyalan na maksil a dagem, maples ya manpool tan maneral ed uma na kamarerwa. Juan Climacus.
27. Anggapoy bengatlan mas makasabagal ed sakey a manbabawi nen say masebeg a pasnok, ta say panagpawil ed Dios et mankaukolan na baleg a kababaingan, legan a say pasnok et tanda na atagey a panagnonot ed sarili. John Climacus.
27. No say Espiritu Santo et kareenan na kamarerwa, tan say pasnok et kagulo na puso, sirin anggapoy mas baleg ya isabegal ed Panayaman To ed loob tayo no ag say pasnok ya mainomay ya onlobo. Juan Climacus.
27. Nengnengen tayon maong, tan nanengneng tayo ya dakel ed saray maples ya manpasnok et manbibantay, man-aayuno tan man-aamot a walaan na baleg a sigasig—tan ag ira sasalien na kalaban ed saya. Ta amta to no panon ya iyamot iray lamot na sayan pasyon anggan diad leksab na saray gawa na panagbabawi tan pan-aakis. Juan Climaco.
27. No ka mangi-itago na sama na linawa, itago mo ed saray demonyo; tan no ka man-aalit, alisan mo so dilin laman mo ed amin a panaon. Say laman et sakey ya ag makapasalamat tan mataksil ya kaaro; no paburen, mas baleg so perwisyo ya iter to. John Climacus.
27. Say maimburukon a puso et sakey a baluktot ya manag-interpreta na Kasulatan, ya ipapaliwawa to ray salita na Espiritu ed alegorikal a paraan pian onabagay ed sarili to. Balet, komon ta say pikakasi ya inter ed sikatayo nen Katawan a Jesus so mamabaing ed satan: '… tan perdonaen mo kami ed saray utang mi, unong met ed impamerdona mi ed saray man-uutang ed sikami'—sakey a pikakasi ya agmi nayarin ibalikas legan a wala ni so pasnok mi ed siopaman. John Climacus.
27. No, kayari na impansagpot mo ed panagpasimbalo na sarilim, agmo ni nayarin ekalen iyan suksuk ed pusom, sirin onla ka tan mapaabeban manpasakop ed panagbabawi ed arapan na samay kaaroan mo — anggano diad salita labat. Lapud paka-abebaan mo ed abayag mo lan panagkunwari ed sikato, diad kaunoran et naaro mo met la. John Climacus.
28. Say maabig a Katawan tan Managbangat tayo, no nanenengneng To ya walay sakey a masyadon mapabayaan ed espiritual a gawa to, papakumbabaen To so laman to panamegley na sakit—bilang mas mainomay a gawa—tan diad ontan et papalinis To so kamarerwa manlapud mauges a kanonotan tan pilalek. Juan Climaco.
28. Singa say melag ya apoy ya mamapapalna ed dakel a pabil, ontan met so daiset ya kababaan so mamapapalna ed puso tayo, mamaparelaks ed satan, tan mangekal ed amin ya inkamasaglaw to, amin ya inkamatalker tan inkamapait to. Juan Climaco.
30. Kapanambong. Mabetbet ya itatago na Katawan ed sikatayo iray birtud ya naala tayo. Balet say sakey a too ya mangidayew odino mangipapalima ed sikatayo et ilulukas to ray mata tayo ed saratan, tan insan naandi so kayamanan na birtud. Juan Climacus.
30. Say tuan mapaabeba et aliwan samay mankokondenar ed sarili to (ta siopa so makapantepel na panagsaway manlapud sarili to?), noagta samay, anggano sinaway na sananey, et agto babawasan so panangaro to ed satan a too. John Climacus.
30. Say kayabangan et mainomay ya onkakapet ed saray natural a regalo, tan diad panamegley na saraya et mabetbet ya ibabagsak to ray makapasin-asin ya aripen to ed kadederalan. Juan Climacus.
30. Aminsan anengneng ko no panon ya pinaalis na demonyo na kayangasan so agi to—say demonyo na pasnok. Sakey a monghe so nampasnok ed sakey a kapara to, balet nen sinmabi iray layko, say mapasnok et biglan nan-kalma, ya in-surender toy sarili to ed demonyo na kayangasan, ta agto nayarin pag-sirbiyan so duaran amo ed parehon panaon. John Climacus.
30. Siopaman so nagmaliw ya aripen na kayanggaan et mambibilay na duaran klase: say sakey et diad paway, tan say sakey balet et diad mundo na kanonotan tan liknaan; say sakey et diad pribado, tan say sakey balet et diad publiko. John Climacus.
30. Say sakey a too ya akatamisan la na gloriay tawen et natural ya ibabaliwala to so amin a gloriay dalin. Tan mankelaw ak no walay siopaman, ya agto apanamitan so inmunan gloria, et talagan ibaliwala to so komadua. John Climacus.
30. Anengneng ko ray arum ya ginmapo ed espiritual a kimey da lapud kayangaan, balet insan, nen nansalat so ugali da, tinoronan day makapangidayew a sampot so mairap a gapo da. John Climacus.
30. Siopaman a manpasirayew ed saray natural a regalo to—singa say talino, maples a pakatalos, kagalengan ed panagbasa tan panangibalikas, matdem a kanonotan, tan arum niran kaparan abilidad ya naala ya anggapoy sagpot—et ag balot naitdan na saray supernatural a regalo, ta 'say ag matua ed daiset et ag met matua ed dakel' (Lucas 16:10; Juan Climacus)
30. Siopaman so onkerew ed Dios na saray regalo bilang kasalat na saray sagpot to et akaalagey ed delikadon pundasyon. Balet siopaman, diad baliktad, so mangibibilang ed inkasikato ya lanang ya utang ed Dios et naromog toy inkasikato ya napayaman na saray tawen a regalo ya lampas ni ed iilaloan to. John Climacus.
30. Agmo papansinen so kanonotan no isusuheri to ya ipasirayew mo ray maong a kalidad mo para ed pankaabigan na saray ondengel ed sika, ta 'anto so nagunggonaan na sakey a too no naala to so interon mundo, balet nabaliwala so kamarerwa to?' (Mat. 16:26). Anggapoy arum a mas makapangiter na maong ed saray kapara to nen say mapaabebay tan matuan ugali, tan saray salita ya mangipapanengneng ed saya. Diad onian paraan, maka-impluwensya tayo met ed arum, pian ag ira magmaliw a mayabang. Tan anto ni so mas makapangiter na maong nen say kababaan na linawa? John Climacus.
30. Kapanambayagan. Mabetbet ya nagagawa ya say sakey a ulop, no nagmature la, et ombaleg so payak to tan ontikyab ed katagey. Ontan met, say karunongan, no lalon onbiskeg, et mamapawala na kapanambayagan—say ina tan managtapos na amin a kaugsan. Juan na Eskalera.
30. No iner so agawa so Panag-onor, diman la nansaklang so inkapangta, ta say inkapangta so manunanlapud Panag-onor. Juan na Eskalera.
30. Agka manmamatalek ed sarilim a birtud anggad agmo ni nadngel so unor a panangukom nipaakar ed sika manlapud Ukom, ta diad Ebanghelyo nanenengneng tayo ya anggan samay akayurong la ed ponsia na kasal et binilang tan binantak ed paway a kabilungetan (Mat. 22:13). Juan Climacus.
30. Say kapalastog et kairapan na kamarerwa, ya iisipen ton mayaman, tan legan ya walad kabilungetan, iisipen ton walay liwawa to. Juan na Akal.
30. Saray mapangta et singa mansanas, abulok ed loob balet manliliwawa so karakep to ed paway. Juan Climaco.
30. Say mapangta ya too et agto la kaukolan so demonyo ya managtukso: ginawa to lay sarili to ya sakey a demonyo tan kalaban na sarili to. John Climacus.
30. Siopaman ya akayurongan na inkapangta et kaukolan toy nikadkaduman tulong na Dios pian makaliktar, ta anggapoy kakanaan ed sikato iray pantaon a paraan na kiliktar. John Climacus.
30. Anggapoy arum a kanonotan a mas mairap ya ikumpisal nen say sakey a mapanirang a kanonotan (a nanlapud inkapangta), tan lapud saya, arum a totoo so maniirap ed saray mapanirang a kanonotan anggad ed inkamatakken da. Nepeg ya natalosan ya anggapoy mas makatulong ed tagumpay na saray demonyo nen say agtayo panagkumpisal na mauges ya kanonotan, noag ingen say panangamot ed saratan ed loob tayo tan diad ontan et napapabiskeg ira. John Climacus.
30. No say inkasikaso na arum ed saray anghel so amagmali ed sikara ya nagmaliw ya demonyo, sirin, ya anggapoy duwa-duwa, say kababaan na linawa et nayarin mamagmali ed saray demonyo ya magmaliw ya anghel. Kanian, saray akasumpa et komon makalikas na linawa, ya manmamalek ed Dios. John Climacus.
30. Say mapangta ya kamarerwa et magmaliw ya aripen na takot. Lapud panag-tiwala to ed sarili to, itatakot to so sankamelagan ya tanol tan anggan saray anino. John Climacus.
30. No maminsan et nagagawa ya amin ya pasion et ompaway aliwa labat ed saray mananisia noag ingen pati met ed saray ag mananisia, ya mangitilak na saksakey labat—ya, bilang sankamanunaan ya kaugsan, salatan to so amin ya arum tan makapanyurong a maong ya magenap la pian ipelag to so sakey anggan manlapud tawen mismo—atan et say kataktakpan. John Climacus.
30. Kaslakan ya gagawaen na Dios, diad Panangasikaso To, so mangitilak na pigaran angkekelag ya pasion ed saray espiritual a totoo pian, lapud kabat da so kaleteyan da, et napasibaan da so sarili da tan sirin et napayamanan ira na kababaan na linawa. John Climacus.
30. Singa saray mairap, no nanengneng da ray kayamanan na ari, lalon ompateg so pakakanengneng da ed inkapairap da, ontan met so kamarerwa, no mambasa na saray salaysay nipaakar ed saray baleg a birtud na saray santo ya ama, ag-kusa a lalon onabeba so panagnonot to. John Climacus.
30. Say makapoy ed laman tan nankagawa na dakel a graben kasalanan et manakar ed dalan na kababaan tan saray birtud ya mikonekta ed saya, ta anggapoy arum ya naromog ton kaligtasan. Juan Climaco.
44. Agka magmaliw a maseseg a hues ed saramay mangibabangat na nipaakar ed saray baleg a birtud ed salita, balet sikara met a mismo et matamales ed panggagawa na maong a gawa. Ta say kakulangan na gawa et mabetbet a nababawi na kaabigan na sayan bangat. Aliwan pare-pareho so sukat ya inter ed sikatayon amin: say arum et mas maong ed salita nen say gawa, legan a diad arum balet, diad baliktad, mas mabiskeg so gawa nen say salita. Juan Climaco.
44. Sakey ed saray sankamelagan a dalan paonla ed panamerdona na saray kasalanan et say ag pangidemanda ed siopaman, ta nibaga: 'Ag kayo mangusga, pian ag kayo usgaan' (Lucas 6:37). Juan na say Akda.
44. Saray maples tan mairap a mankondenar ed saray kasalanan na kapara da et manirap ed sayan pasion lapud agda nononoten odino agda panermen so sarili dan kasalanan. Ta no say sakey a too, ya ag nababalang na belas na panangaro ed sarili, et maingat ya usisaen to ray gawa to, agto la nayarian ya isipen so arum a bengatla noag say panbabawi, ta naamtaan to ya ag nasumpal na interon bilay to so panaglermen ed saray kasalanan to, anggano manbilay ni na dakel a taon tan mangibulos na ilog na lua. John Climacus.
35. Singa say dagem, no kalmado so panaon, et say tapew labat so kikibalen to, balet no walay bagyo et kikibalen to ni ingen say kaaraleman na dayat, ontan met so gagawaen na saray dagem na kabilungetan—saray demonyo. Diad saramay apasnok na pasion, yegyegen da so kaaraleman na puso, balet diad saramay akaliktar la, dadampoten da labat so tapew na kanonotan. Kanian, mas maples ya isubli na saramay kaunoran so kalinewan na loob da ya agni adampot. John Climacus.
38. Wala ray mangibibigay na sankabalegan a pama-pahalaga ed say regalo na saray milagro tan arum niran panlabas a espiritual a regalo, ya agda natatalosan a wala ni dakel a mararakep a regalo ya akasalimukok kanian ligtas irad panag-akar. Juan Climacus.
38. Ag itayo balot ontunda ed pan-uswag ed birtud tan aro: diad sayan panaon man odino diad panaon ya onsabi — lawas ya naliwawan na liwawa ya nanlapud tagey. Ta anggan saray anghel, saramay makabat ya pinalsa, et ag man-iirap ya anggapoy pan-uswag, noag ingen lawas dan aawaten so gloria ed tapew na gloria tan kakabatan ed tapew na kakabatan. John Climacus.
38. Sikatoy anggapoy pasion so toon ginawa ton ag natalonaan na saray pasion so laman to, inyatagey toy kanonotan to ed tapew na amin a bengatlan manlapud dalin, tinalona to so amin a pandama to ed kanonotan to, tan inyarap to so kamarerwa to ed arapan na Katawan, lawas ya onasingger ed Sikato, anggano saya et lampas ed pakayari to. Juan Climacus.
38. Wala met iray mangibabaga ya say dispassion et say inkioli na kamarerwa antis na inkioli na laman, legan ya ibabaga na arum ya saya et say pikakabat ed Dios. John Climacus.
38. Dakerakel ed saray nambawi so maples ya akaawat na perdona ed saray kasalanan da, balet anggapo so maples ya akagamor na dispassion, ta say panggamor ed saya et mankaukolan na andukey ya panaon, inagew-agew ya panag-obra na panangaro, tan tulong na Dios. John Climacus.
51. Saray panagdaya na demonyo. Diad saray maringot a espiritu, wala ray arum ya mas makalakal nen say arum. Ag ira kontento ya itonton da tayo labat ed kasalanan, noagta itatanem da met ed sikatayo so pilalek ya gawaen so arum ya katulongan tayo ed kaugsan, pian mangiter na sankasibletan ya irap ed sikatayo. Anengneng ko so sakey a laki ya impasa to so makasalanan ya ugali to ed sananey. Kayari na satan, nen akabawì so kanonotan to, ginmapo ya manbabawi tan tinmalik ed kasalanan. Balet lapud say tinuroan to et ag-tinmunda ed panagkasalanan, say panagbabawi to et aliwan tuan-tua. John Climacus.
51. Diad saray marutak ya espiritu, wala met iramay, diad gapo na espiritual a bilay tayo, mangi-interpreta na Saray Banal a Kasulatan para ed sikatayo. Kaslakan et gagawaen da ya diad saray puso na saray mapangta, tan lalo la diad saramay nansanay ed saray sekular a siensia, pian, diad panamegley na panag-lingo ed sikara ya kalkalna, diad kaunoran et itulak ira ed heresiya tan blasfemiya. Nabidbir tayo iyan demonyon 'teolohiya' diad kalibugan, tan diad magulon tan agnapokpokan a liket ya ombabangon ed kamarerwa legan na sarayan interpretasyon. Juan Climacus.
Misyonaryon Letrato A12
Editor: Obispo Alexander (Mileant)