Saray Giya
na Saray Banal a Ama
nipaakar ed espiritual a bilay
Kumatlon Parte
Saray Karga:
Saray Matatken tan Saray Bangat da
Saray Maedad a Barsanuphius tan Juan
Iyan mi dia, bilang introduksyon, so sakey ya artikulo na marunong ya manunulat nipaakar ed simbaan, si Archpriest Nikolai Deputatov, a nampamagat na 'Saray Matatken tan Saray Bangat da'. Diad sayan antikey ya artikulo, inlarawan na autor so tipikal ya itsura na sakey a matatken a managkumpisal, a datin mainomay ya narumog tan maapit ed saray Ruso a totoon maasikaso ed espiritualidad. Say iisipen na autor et say unor ed saray matatken na Optina, balet say pinorma ton litrato et nagmaliw ya unibersal. Saya et lapud say espiritu na panangaro tan kakabatan na sakey ya ama, ya nanlapud saray unor ya santo na Russia antis na rebolusyon, et inala da manlapud saray mas daan ya asketiko na Ehipto, Palestina, Syria tan Palandey Athos. Kanian, singa posible ya sayan artikulo nen Ama Nikolai et makatulong ed managbasa pian makaporma na mas malinew ya litrato ed isip to nipaakar ed saraman ya santo ya saray salita ra et tinipon ed sayan melag a libro.
Say espiritu na aralem a debosyon, say espiritu nen Kristo, et akaamot ed loob na kimey na elder. Giyaen na elder so disipulo to, a susuportaan toy lima to pian ag-onkapot ed araleman na kasalanan. Lapitan to ya a walaan na panangasi, ligliwa, panamaseseg, panagbangat tan bendisyon para ed espiritual a sagpot to. Say matatken et mangipapanengneng na saray larawan na arapen tan ituturo to so samit ed natan a nanlapud pambilay ed pankakasakey ed Dios. Say matatken et mansalita nipaakar ed saray sakit bilang paraan na kaligtasan ya asingger la; nipaakar ed saray irap ya ditan napaporma so kababaan—sakey a kababaan ya makaligtas anggano anggapoy arum nin maong a gawa. Say matatken et mibibilay ed liket tan ermen na disipulo to, singa la manlalakop ed kamarerwa to. Manbabangat so maedad: say pikakasi et say engas na espiritu. No iner walay pikakasi, mabilay so kamarerwa; no iner anggapoy pikakasi, inatey so kamarerwa. Diad dakel a paraan, say maedad et maalam, walay autoridad, tan eksperyensyado. Say boses to et mapekder, malinew, ya onlelepes ed mairap tan nababaingan a puso na makasalanan.
Alaen tayo, bilang alimbawa, iray bangat na anggan pigara labat ed saray sankabaloan ya matatken a Ruso. Dengelen tayo ray simplin salita ra, ya makapakelaw a kalmado, balet mapekder tan makasabog ed kamarerwa: 'Imbaga mo ed siak nensaman ya say kalaban et manpuputok na saray pana to ed sika. Agka natatakot! Anggan sakey ed saratan et ag ka napasagid; ag ka natatakot ed anggan anton basura—say basura et mansiansian basura. Unoren mo labat so simbawa ko bilang totontonen: basaen mo irayan duaran salmo—say 26 tan 90—no kabuasan tan labi antis na pikakasim, tan antis na saratan et basaen mo nin unona so baleg ya Archangelic Salutation—'Magayaga ka, O Birhen Inan na Dios'… No gawaen mo ya, agka napoolan na apoy, odino nalner na danum… odino agka pirpirasen na bomba" (Elder John of Optina).
"No sasalaken ka na saray totoo na mapekder tan say kairapan so manalona ed sika, ondukol ka na sanlasus a beses ed pikakasi ed Katawan, tan insan aliwa labat ya saray bala noag ingen pati saray kanyon so ag ka takotan" (Abbot Anthony of Optina).
"Say pagmaliw a mapaabeb ed espiritu et sakey a liket ya anggapoy kapara to ed sayan mundo! Say mapaabeb a too et manbibilay ed dalin a singa walad Panarian na Tawen, lawas a maliket tan malinew so linawa, tan kontento ed amin a bengatla" (Abbot Anthony of Optina). "Say makpel a kamarerwa et ag natatakot ed anggan siopa o anggan anto, maliban labat ed saksakey a Dios" (Abbot Anthony). "Say payo ko ed sika, imbes ya man-daydream ka, et pasulsul mo so kamarerwam panamegley na pikakasi ed Katawan tan manmatalek ka ed Sikato, ta no anggapoy linawa To et agni met ompatey so sakey ya manok, lalo la so sakey a too. Mankalma ka ed espiritu" (Abbot Anthony).
"Inkuan na sakey a makabat ya maedad: 'Sinmabi ed siak so sakit — gloria ed Sika, O Katawan! Linmabir so sakit ko — gloria ed Sika, O Katawan! Nagmaliw ya ag-naagapan so sakit ko — gloria ed Sika, O Katawan! Ta mas maong ni para ed siak so walad tawen a kaibam nen say kaiba iray totoo ed dalin… Tan no bilang walay too ya ompatey ed mismon agew ya inawat to so Banal a Misteryo, sirin, salubongen na saray banal ya anghel so kamarerwa to ed saray lima ra, lapud galang na Banal a Komunyun" (Abbot Anthony).
"Pansibegen tan kondenaen tayo so sarili tayo ed kanonotan tayo ed amin a bengatla, imbes ya say arum; ta no mas mapa-abebawen tayo, mas baleg so gunggona: Inar-aro na Dios so saray mapa-abeba, tan ibubuhos To so grasya To ed sikara! Kanian, antokaman a ermen so onsabi ed sika, antokaman a subeg so nagawa ed sika, ibagam: 'Tetepeten ko ya para ed si Jesu-Cristo! Ibagam labat iya, tan onabig so liknam. Ta say ngaran nen Jesu-Cristo et mabiskeg; diad arapan To, amin ya problema ed bilay et onkalma, saray demonyo et naandi; say pakakaburido mo et onkalma, tan say kataktakot mo et onkalma, no paulit-ulit mon ibaga so sankatamisan a ngaran To!" (Abbot Anthony).
Si Padre Barnabas, sakey ya maedad ed Gethsemane Skete, et mabetbet ya ibabaga to: "Ag makabat so mangala na sakey a piraso na tinapay para ed balang ngaran legan na Proskomedia. Sakey a tedter na Diosnon Dala nen Hesukristo so manlimpyo ed saray kasalanan na minilyon a kamarerwa na too." "Tan maliket ak," kuan na maedad ed sakey a bisita, "ya mansasakit ka: mas onabeba ka," — tan pinitik to na malumanay ed abaga to. Say sakit et naandi a singa ed mahika. "Ipaiyarap ka na Kristo manlapud sakit na espiritu — say kawalay ilalo, ermen, inkapangato na linawa, imon, tan panagbusol ed katooan. Sarayayan sakit et manlalapu ed tukso na demonyo; mas makapataktakot tan delikado ira nen say sakit na laman… Ibagam ed pusom: 'Akin et aligliwa ka? Agmo napasimbalo so arum diad panamegley na pasnok, noag ingen say makaderal ka labat ed sarilim. Agmo paaligliwaen so pusom; mananos ka; nabuas et gawaen tayo so nepeg ya gawaen, nabuas et mitongtong tayo ed kinen kaukolan tayon mitongtongan. Say kalmadon salita ya imbaga ya akainawa so mas mainomay ya makakombinse tan makapangipasimbalo ed sakey a too nen say pasnok. Gawaen mo ya, tan diad tulong na Dios et natalonaan mo so demonyo na pasnok.'"
Say Optina Elder, Schemamonk Anatoly, so angibangat ed sakey a too: "Nengneng mo, say Katawan so mangibabaki na saray tukso ed sika—pian ompatey so pasyon mo… Say Katawan so nengneng To so amin a gawa mo a malinew, a maasikaso, anggad kaaraleman na kamarerwa mo, singa met ed panag-nengneng tayo ed lupa na sakey a too. Babantayan tan susuboken to no panon so panag-arap mo ed saray subok mo. No nasungdoan mo iratan, magmaliw kan inad-aro To. Tan no agmo nasungdoan iratan tan makasalanan ka, balet insan ka manbabawi, magmaliw ka nin siansia ya inad-aro To… Sakey labat so Katawan so mandedetermina no para ed siopa so onsabi iray subok ed gapo, para ed siopa ed pegley, tan para ed siopa ed sampot na bilay… Gawaen mo so nayarian mo; agka manpasirayew ed sarilim a gawa, odino bilangon mo ray maong a gawa mo; noag ingen, kabaten mo ray kakapuyan tan kasalanan mo, tan say Katawan et agka balot taynanan… No mairap so panagbilay mo, agka onkapuy-loob, noag ingen, paabebaan moy laman mo, tan say Katawan et mas paboran to so inkainabeba mo nen say saray baleg a gawa na saray ag-inaabeba… Gawaen mo so nayarian mo; gawaen mo itan a walaan na ka-abebaan tan panag-ipapasakop; tan nasanay ka ed satan, tan nagustoan mo so pikakasi ya anggad agka la natanggal ed satan anggano piliten da ka. Ta satan et masamit tan panlalapuan na liket."
"Kaukolan na sakey a too so panagpabulas, inspirasyon… Singa met ed sakey a lamparaan pian onliwawa, ag magenap so panlinis labat ed salming to; kaukolan ya isindi so kandila ed loob to. Aya so ginawa na Katawan ed saray disipulo To. Kayari Ton linisan ira ed panamegley na katuaan, pabulas To ra ed panamegley na Espiritu Santo, tan nagmaliw iran liwawa ed arum, anggaman malinis la ra.
Sayan proseso et nepeg ya nagawa ed balang sakey a Kristiano. Unona, say panlinis na Katuaan, insan say panangilaw na Espiritu. Ibabaliwala na Katuaan so natural ya inspirasyon bilang maringot, tan papateyen to itan, pian say Espiritu, no onsabi la, et pabilayen to lamet ed pinasimbalo a kipapasen.
Balet, no say sakey a too et igigiya na dilin inspirasyon to antis ya napasimbalo na Katuaan, say sinag to, para ed sarili to tan para ed arum, et aliwan malinis a liwawa, noagta sakey a laok tan manloloko; ta diad puso to et aliwan simplin kamaongan, noagta kamaongan a nilakok, diad mas baleg o mas melag a sukat, na kaugsan. Komon ta amin et nengnengen so dalem na inkasikara tan suboken so saray salita ko diad eksperiensya na dilin puso ra: nanengneng yo no panon irayan katua tan hustisya, ya inala ed mismon kalikasan…
Maong no say sakey a too ya mapatnag so panag-isakripisyo to et ondapo ed dalig na Katuaan, no iner so nanlapuan na amin a espiritual a bendisyon. Lapud saya, ipapayo ko ed amin ya kakaarok, nipaakar ed relihyon, ya itutok da so inkasikara ed pambasa labat ed saray Banal ya Ama, ya akasabi ed panlinis tan liwawa— , singa ginawa na saray Apostoles—tan sikara met so nansulat na sarili dan libro, ya manlalapud satan et manliliwawa so puron katuaan tan mangiiter ed saray mambabasa na inspirasyon na Espiritu Santo. Diad paway na sayan dalan, ya diad gapo et mainget tan makapairap ed kanonotan tan puso, walay kabilungetan ed amin a pasen, saray maples ya agus tan saray kalaleman ed amin a pasen!"
Iyarum tayo so salita nen Ama Silouan: "Diad tawen tan diad dalin, say Katawan et kabat labat diad panamegley na Espiritu Santo, tan aliwan diad panamegley na siensia… No say grasya et walad dalem tayo, say espiritu et manliliyab tan manpipirawat ed Katawan ed agew tan labi, ta say grasya so manbubuklod ed kamarerwa pian aroen so Dios, tan inaro to la Sya, tan agto labay so nabuyak ed Sikato, ta ag napapenek ed samit na Espiritu Santo… Balet saray mapangta tan mapang-galang ed sarili da, agda papayagan so grasya ya manayam ed loob da, kanian agda balot nalikna so kareenan na kanonotan; balet diad kamarerwa na saray matulok, say grasya na Espiritu Santo et mainomay ya onloob tan mangiiter na liket tan kareenan … Natan et posible ya nabawi so paraiso diad panamegley na panagbabawi."
Sakey ya agnapupuga a panlalapuan — saray makapabuo a bangat na saray maedad. Maingat min inimbak so anggan sakey a tedter tan iyapay mi ed managbasa bilang regalo manlapud saray maedad — sakey a regalo na pakatalos tan grasya. Kanian, manpasalamat itayo ed sarayan managnengneng, ya ed arapan na espiritual a mata ra et akalukas so amin a sekreto na puso tayo tan saray sankatageyan a kanonotan tayo. Anggano nanayam ira ed limog tayo, say bilay da et lampas ed saray ketegan na panaon tan lugar. Aralen tayo ed sikara, a walaan na aro, so dalan paonlad andi-anggaan a kilalaban.
Si Santo Maximus et nianak ed Constantinople ed saray atagey a pinanlapuan tan sikatoy akaawat na maong a panag-aral. Legan na panari nen Emperador Heraclius (610–641), sikatoy sakey ed saray mananimbawa na emperador. Nen anengneng to so inkikalat na heresyan Monophysite (tinanggian na saray Monophysite so inkatoo na linawa nen Hesukristo, kanian pinababa da so importansya na saray irap To ed Krus), sakey a heresya ya anggan say emperador mismo et tinmulok, tinaynan to so korte na imperyo tan linmoob ed Monasteryo na Chrysopolis, no iner et nansipan na saray panata na monastiko. Kayari to, si Kagalang-galang Maximus so nagmaliw ya abbot na sayan monasteryo.
Bilang sakey a marunong a teologo tan matibay a mananindigan na Ortodoksiya ed panaon to, si Maximus et maong tan matalona ya impanengneng so kamalian na erehiya na Monophysite, kanian sikatoy pinersekuto na aminpiga na saray kalaban na Simbaan. Saray argumento nen San Maximus pabor ed Ortodoksiya et makapangkonkonsek ya maong kanian, kayari na sakey a publikon debate nipaakar ed pananisia kaiba so Monophysite a Patriarka na Constantinople, si Pyrrhus, nen 645, et tinaynan to so heresiya.
Maminpiga, si Kagalang-galang Maximus et pinateba tan insan tinawag lamet ed Constantinople. Saray eretiko et mabetbet ya nanggagamit na panamagyaw, panag-insulto, tan anggan pisikal ya panag-ataki kontra ed si Kagalang-galang Maximus, kayari na ag-inmabunga so inmunan panag-persuade tan saray sipan da. Balet sikatoy nansiansian matibay ed saray pananisia to ed relihyon. Diad kaunoran, pinutot so kawanan ya lima tan dila to pian agto la nibalikas odino nadepensa so katuaan, diad panamegley na salita odino panulat. Insan sikatoy impa-exile ed Caucasus, diad Lazov (sakey a rehiyon ed Mingrelia). Ditan so inatey si San Maximus nen Agosto 13, 662, ya amta to la ed unaan so agew na ipatey to.
Nansulat si San Maxim na dakel a teolohikal a gawa bilang panagsalimbeng ed Ortodoksiya. Say manunaan a balor para ed sikatayo et saray bilin to nipaakar ed espiritual tan kontemplatibon bilay, a nilakip ed *Dobrotolyubie* bilang 400 a bilin nipaakar ed Kristianon panangaro. Wala met so pitoran lasus a kapitulo ya amta ya wala nipaakar ed Sankasantosan a Trinidad tan say Inkarnasyon na Salita na Dios, nipaakar ed saray birtud tan pasyon, tan sakey ya interpretasyon na Panalangin na Katawan. Saray ascetic a bangat to so mangipapanengneng ed espiritual a kaaralem tan makalikas a pakatalos nen San Maximus.
Say piesta nen San Maximo a Manumpal et seselbraan kada Pebrero 3 unong ed kalendaryon New Style.
1. No nonoten tayo so inkabaleg tan kaandian na anggaan na Dios, ag tayo man-desperar o isipen ya ag tayo importante para ed panangaro To ed katooan. Ontan met, legan tayon nononoten so makapataktakot a kaaralem na inkabagsak tayo, ag tayo manduaruwa ed posibilidad ya ipawil ed loob tayo so birtud ya pinatey na kasalanan. Pareho ran posible ed Dios: so onabeba tan liwawan so kanonotan tayo na kakabatan, tan ontan met so ipawil so birtud ed loob tayo. (Maximus the Confessor).
1. No walay ag-iilaloan a tukso ya onsabi ed sika, agmo sisisien so samay nanlapuan to, noag ingen piliten mon natalosan so gagala no akin ya sinmabi itan—tan diman ka makalmo na panag-apiger. Ta anggano diad panamegley to o diad arum a too, kailangan mo nin siansia ya inomen so kapaitan manlapud kopa na probidensya na Dios. (Maximus the Confessor).
1. Say makabat a too, legan ton nononoten so kaabigan na probidensya na Dios, aawaten to ray kairapan ya onsasabi ed sikato a walaan na pisasalamat, ya anggapoy ibabaling to noag ingen saray sarili ton kasalanan. Balet, saray andi-kakabatan, no makasalanan ira tan insan onggagaran na dusa para ed saray kasalanan da, onngungotngot ira kontra ed Dios odino kontra ed totoo, lapud agda natatalosan so maalam-alam a panangasikaso na Dios. (Maximus the Confessor).
1. Singa saray doktor, no man-tambal na nanduruman sakit ed laman, ag ira mangireseta na saksakey a tambal para ed amin, ontan met so Dios, no man-tambal na espiritual a sakit tayo, ag to uusaren so saksakey a paraan na panagtambal ya anggan para ed amin. Noagta, tatambalen to so balang kamarerwa panamegley na saray tambal ya espisipiko ya makagunggona ed satan a kamarerwa. Kanian, misalamat itayo ed Sikato para ed pakaabig tayo, anggano saray tambal et mangiter na irap ed sikatayo. (Maximus the Confessor).
2. Siopaman ya akabirbir ed inkakapoy na dilin naturalesa to et akasagmak met, diad panamegley na personal ya eksperiensya, ed makatulong a pakayari na Dios. Tan say ontan a too, ya akagawa la na pigaran maong a gawa lapud tulong to, legan a mansasagpot a manggawa na arum ni, agto balot babaliwalaen so arum a totoo. Ta amta da ya no panon a say grasya et tinmulong tan angiliktar ed sikara manlapud dakel a pasyon tan irap, ontan met, diad linawa na Dios, mabiskeg met ya makatulong ed amin a kapara ran totoo, lalo la ed saray mansasagpot para ed Sikato. Say maaron tan maasi a Doktor, anggano agto tampol ya iliktar so sakey a too manlapud amin ya pilalek to, balet, diad dugan panaon, papaabig to so balang sakey ya ondadapeg ed Sikato. (Maximus the Confessor).
3. Say mananisia balet agto uunoren iray ganggan na Dios et mananisia ya bulag. Ta no say ganggan na Dios et liwawa, malinew ya say agto uunoren iray ganggan na Dios et mansiansia ya anggapoy diad-bongan a liwawa, walaan labat na saray andi-kakanaan a salita imbes ya tuan diad-bongan a kakabatan. (Maximus the Confessor).
4. Say takot ed Dios et duaray klase: say sakey et manlalapu ed panamagyaw na dusa. Manlapu ed saya so onlalapu ed loob tayo, diad dugan panaon: panagtepel, pasensya, ilalo ed Dios, tan kaandiay pasion, ya ditan onlanang so aro. Say sakey nin takot et akasuldong ed mismon aro tan mangiiter na respeto ed kamarerwa, pian, diad kasil na aro, agto igaganggan ya ipabaya so Dios. Kanian, say sakey a klase na takot et puro, legan a say sakey et aliwan puro. Say takot a manlalapu ed saray kasalanan tan say ilaloan a dusa et aliwan puro. Lapud say sengegan to et sakey a kasalanan a kabat na sakey a too, ag itan manbayag, ta no naekal so kasalanan diad panamegley na panbabawi, naandi met itan. Balet say malinis a takot, ya anggapoy makapagonigon a takot ed kasalanan, et lanang ya manayam ed kamarerwa tan ag balot ompaway, lapud misteryoson akapankasakey ed Dios, ya mangipapanengneng na natural a panangigalang ed Kamaungan To. (Maximus the Confessor)
6. Wala'y duaran atagey ya estado na malinis a pikakasi. Say sakey et nararanasan na saramay mabilay ed aktibon paraan, say sakey balet et na saramay mabilay ed panag-isip. Say unonan estado et para ed saramay manpipikasi lapud takot ed Dios tan maong a ilalo, legan a say sakey balet et manlalapu ed diosan a panangaro tan baleg a kalinisan na puso. Say tanda na unonan estado et say too ya manpipikasi, kayari ton isalimbeng so kanonotan to manlapud amin ya kanonotan na mundo, et manpipikasi ya anggapoy balangaw o kalibuan, ya akaalagey ed arapan na Dios a Mismo. Say tanda na komaduan estado et no say kanonotan na too ya manpipikasi et naliwawan na baleg a Liwawa na Dios. Insan, say sakey a too et agto nalilikna so inkasikato odino antokaman ya walad kaliber-liber to, noag ingen say Sakey ya, lapud panangaro To, so mangiiter na liwawa ed sikato. Diad paka-awad ed ontan a liwawa, say sakey a too et makaawat na malinis tan maliwawan kakabatan nipaakar ed Dios. (Maximus the Confessor).
7. No labay yon man-isip-isip nipaakar ed teolohiya, agyo suboken ya natalosan so Dios diad inkakabukod To, ta saya et lampas ed pakatalos aliwa labat na kanonotan na too, noag ingen na anggan anton kanonotan. Kanian, nonoten a maong, anggad nayarian, iray kalidad To: say andi-anggaan, say anggapoy anggaan, say ag natalosan, say kaabigan, say kakabatan, tan say amin-pakayarin pakayari, ya mangidadaulo ed amin a bengatla tan manhuhusga ed amin a duga. Ta diad limog na totoo, sikatoy sakey lan baleg a teologo no natalosan to irayan kalidad na Dios anggan diad melag a paraan. (Maximus the Confessor).
7. Say inkasikato so manbabara ed dalan paonlad kakabatan. No labay mon magmaliw a tuan makabat tan aliwan aripen na inkasikato mo, sirin, piliten mon naamtaan so bengatlan akasalimukok ni ed kanunutan mo. Insan, no nanengneng mo no panon karakel so bengatlan agmo balot kabat tan agmo natalosan, mankelaw ka ed inka-agmo-kabat mo tan paabebaan mo so inkasikato mo. No abirbir mo la so kaandipat mo, natatalosan mo la so dakel a baleg tan makapakelaw a bengatla. (Maximus the Spanish).
7. Dakerakel so mansasalita ed sikatayo, balet daiset so manggagawa. Balet, anggapo so makpel ya mangibaliw ed salita na Dios pian onabig ed sarili dan gagala. Mas maong ni parad sikara ya aminen so inkakapoy da tan agda itabon so katuaan na Dios, imbes ya, diad panlabas ed ganggan, et magmaliw iran mankikimey ed panagbalewala ed salita na Dios. (Maximus the Confessor).
7. Naala na saray santo so ag naala na kalikasan, ta anggapoy pakayari na kalikasan ya makaamta ed samay mas atagey nen sikato. Tua, anggapoy estado na panag-diyos ya nasabi na naturalesa, ta ag-nabat na naturalesa so Dios. Say grasya labat na Dios so walaan na pakayari ya mangiter na panag-diyos ed saray pinalsa diad paraan ya nasabi da. Insan say naturalesa et manliliwawa na supernatural a liwawa tan itagey ed tapew na saray natural a limitasyon to lapud karakel na gloria. (Maximus the Confessor).
11. Say mananisia et natatakot ed Dios; say matatakot ed Dios et manpapakumbaba; say manpapakumbaba et nagmaliw a maanos, tan lapud saya et ag la natatalo ed saray aliwan natural ya panamaseseg na sanok tan laman; saray maanos et uunoren da ray ganggan; say manguunor ed saray ganggan et napapalinis; say napalinis et naiilawan; tan say naiilawan et nibilang a manepeg a kaiba na Nobyo, say Salita, diad kaban na saray misteryo. (Maximus the Confessor).
11. Peteneten so masisibeg ya ugali na kamarerwa panamegley na panangaro, daegen so sensitibon ugali to panamegley na panagpigil ed sarili, tan itagey so mannononot ya ugali to panamegley na pikakasi. Sirin, say liwawa et ag balot onlemlem ed kamarerwam. (Maximus the Confessor).
11. Say 'imahe na too ed dalin' (Adan) et bubuowen na saray manunan bisyo, singa saraya: katangahan, kataktakot, kaagreses, tan kabalaw. Say 'imahe na Taga-Tawen' et sakop to ray manunaan a birtud, singa saraya: katalino, kasil na linawa, inkadistino, tan hustisya. Tan no panon ya inawit tayo nensaman iray ugali na daan a too, ontan met natan et awit tayo iray ugali na Balon Too (1 Cor. 15:49; Maximus the Confessor).
11. Diad kanonotan ko, aliwan makatunongan ya tawagen so sampot na sayan bilay ya 'ipatey'; noag ingen, saya et kaligtasan manlapud ipatey, pangekal manlapud sakop na panag-abolok, kawayangan manlapud panag-aripen, pansampot na saray kapagaan, sampot na kolkolan, paway manlapud kabilungetan, painawa manlapud kimey, silong manlapud kababaingan, kawayangan manlapud saray pilalek—diad sakey a salita, say sampot na amin a kaugsan. Lapud impansungdoan da irayan subok tan impan-reforma da ed sarili ra diad impamatey ed laman, ginawa na saray santo so sarili da ya aliwa la ed sayan bilay. Ta, kayari ran makpel a nilabanan so mundo tan say laman, tan saray panagrebelde ya nanlapud saraya, tan kayari ran pinasakop so duara, tan kayari ran tinalo, diad panamegley na simpatya na saray panamdam, saray panaglimbo ya nanlapud saray panamdam—inmaliis da ed loob da so dignidad na kamarerwa, ya ag-ira naging aripen. (Maximus the Confessor).
20. Siopaman ya tinalo to so nanlapuan na saray pasyon—say panangaro ed sarili—et, diad tulong na Dios, mainomay to met ya nataloy saray nakebelan a pasyon: pasnok, ermen, panag-gesges tan arum niran kapara da. Balet siopaman ya tinalo na panangaro ed sarili et, anggano agto labay, napepektuan met na arum niran pasyon. (Maximus the Confessor).
20. Say gapo na amin ya pasyon et say panangaro ed sarili, tan say anggaan da et say kapalastog. Say panangaro ed sarili et say andi-alwar a panangaro ed laman. Say siopaman a mangitday panangaro ed sarili et mangitday arum a pasyon a manlalapu ed satan. (Maximus the Confessor).
21. Wala ray laman a pasyon tan wala ray espiritual a pasyon. Saray laman a pasyon et manlalapu ed laman, legan a saray espiritual a pasyon et manlalapu ed saray bengatlan nanlapud paway. Balet say panangaro tan panagtepel so manpuputot ed sikaran dua: say panangaro so manpuputot ed saray espiritual a pasyon, tan say panagtepel so manpuputot ed saray laman a pasyon. (Maximus the Confessor).
21. Say kayabangan tan say panangaro ed kuarta et mansusublayan. Ta wala ray onyaman lapud kayabangan, legan a say arum, no onyaman la ra, et magmaliw ya mayabang. (Maximus the Spanish).
23. Agmo babaliwalaen so konsensyam, ya lawas ya manpapayo ed sika ya gawaen so sankaabigan. Ta itdan to ka na diadiosan tan anghelikon payo, iliktar to ka ed saray sekreto ya karutakan na puso, tan, diad oras na itaynan mo ed sayan mundo, itdan to ka na kasil na linawa ed arapan na Dios. (Maximus the Confessor).
26. Walan taloran sengegan na panagkapot ed kayamanan: say laman-laman, say kataktak, tan say agpanisia, ya say agpanisia so sankabiskegan ed amin. Say toon laman-laman et inaro to so kayamanan pian napansiansia to; say toon mataktak, pian makagamor na gloria; tan say agmananisia, pian isinop to para ed 'mairap ya agew'. Lapud takot to ed eras, katatken, sakit, panag-exile, tan arum ni, mas manilalo ed ipon to nen say ed Dios, a Nangawa ed amin a bengatla tan mangaasikaso ed amin, anggan saray sankamelagan a pinalsa. (Maximus the Confessor).
27. No walay busol mo ed siopaman, ipikasi mo ra, pian diad panamegley na pikakasi—diad pangekal na ermen ya inter na lingo ed sika—patundaen mo so epekto na satan a busol ed loob mo. No magmaliw ka lan maaro tan maasi, sigpot mon ekalen iyan pasyon manlapud kamarerwam. No walay sananey ya mankikimot ed sika, magmaliw kan maong tan mapaabebá ed sikato, tan sika et magmaliw ya maaro ed sikato; diad onian paraan et natulongan mo ra ya ekalen so kimot da. (Maximus na Espanya).
27. Unong ed panagdasal mo para ed samay nankisiklam, seguradon ipatnag na Dios so katuaan ed samay nalansi so kanonotan to nipaakar ed sika. (Maximus the Confessor).
27. No sika et asuklam na sakey a too, man-ingat ka ed saray isip a masebeg, pian agda ka, diad pangisiyan ed sika manlapud aro, itonton ed mundo na busol. (Maximus the Spanish).
28. No nanenengneng na saray demonyo ya babaliwalaen tayo ray bengatla ed sayan mundo, ya agtayo papayagan ya mamapabuyaw ed sikatayo odino mamapaarawi ed sikatayo manlapud aro, et mangibangat ira na tila ed sikatayo, pian, lapud agtayo la nasungdoan so kairapan, et magmaliw ya busol tayo ray nantila. (Maximus the Confessor).
28. Aliwan samay mangigagalang labat ed Dios panamegley na saray salita na panangigalang so mangigagalang ed Sikato, noagta samay, para ed Dios tan saray ganggan To, maanos ya man-tiis ed irap tan kairapan. Panamegley na bilay to ya igagalang to so Dios. Say ontan a too et sikato met so napasirayew ed kagalangan na Dios, lapud inawat to so grasya na ag-panangidem bilang abuloy parad pibibiang ed birtud na Manangiliktar, ya nanirap para ed sikatayo. Ta balang sakey ya mamapasirayew ed Dios ed loob na sarili to diad panamegley na irap to para ed birtud, sikato met so napasirayew ed Dios diad panamegley na ag-panangidem a liwawa na saray sinag To diad estado na kontemplasyon. Kanian, say Katawan, legan a manpaparaan a man- ed boluntaryon irap, inkuan to: 'Natan et nidayew so Anak na Too, tan nidayew met so Dios ed sikato. No nidayew so Dios ed sikato, nidayew met na Dios so sikato ed inkasikato' (Juan 13:31–32; Maximus the Confessor).
31. Singa no mas mainomay so man-sala ed kanonotan nen say ed gawa, ontan met mas mairap so milaban ed saray kanonotan nen say milaban ed saray gawa. (Maximus the Confessor).
31. Baleg a gawa so ag mankapeket ed saray bengatla, balet mas baleg ni so mansiansian anggapoy panangaro legan ya iisipen iratan, ta say guerra ya ipapaway na saray mauges ya espiritu kontra ed sikatayo diad panamegley na saray kanonotan et mas grabe ni nen say guerra ya ipapaway diad panamegley na saray bengatla. (Maximus the Confessor).
31. Ag mo aabusoen iray kanonotan mo, ta ompan napilitan ka met ya abusuen iray bengatla; ta no ag tayo nin unona makasalanan ed kanonotan, ag tayo balot makasalanan ed gawa. (Maximus the Spanish).
31. Mabiskeg so panagnonot tayo ed saramay bengatlan datin akapansiansia ed sikatayo. Akin, sirin, say toon analo ed saray mabiskeg ya imahinasyon et natural ya ibabaliwala to met iray bengatlan iisipen labat? Lapud say laban ed saray nonot nipaakar ed saray bengatla et mas mairap met a maong nen say laban ed saray mismon bengatla, singa met ya mas mainomay so man-sala ed kanonotan nen say ed gawa. (Maximus the Confessor).
31. No say isip et onggapo lan onaligwas ed panangaro ed Dios, insan say espiritu na panagmura et onggapo met lan tentenon itan, ya itatanem ed satan iray kanonotan ya anggapoy too so makapangisip, noag ingen say demonyo, say ama ra. Tan gagawaen to ya lapud imon ed samay too ya mangaaro ed Dios, pian, diad pangawat to ed sarayan kanonotan bilang dili ton kanonotan, sikatoy napelag ed desperasyon tan agto la naganansyan onarap ed Dios diad pikakasi. Balet say Maruksa et anggapoy nagagamoran to ed saray panag-ilili to, ta lalo to kami nin papasesegen. Ta, diad pakilaban mi ed sikato, lalo kamin nagmamaliw a makabat tan lalo nin masimoon so panangaro mi ed Dios. (Maximus the Confessor).
35. Ag mo dadagdagan so laman mo na makapabaing iran gawa, nitan ag mo dadagdagan so kamarerwa mo na mauges iran kanonotan. Sirin, say kareenan na Dios et onabeba ed sika, ya awit toy panangaro. (Maximus the Confessor).
36. Dakerakel ya gawa ya diad mismon inkagawa et maong so nayarin magmaliw ya mauges diad arum ya sirkumstansya. Alimbawa, say panag-ayuno tan panagpuyat, pikakasi tan panagkansion na saray salmo, panagkawanggawa tan panangawat ed saray biahero et, diad mismon inkagawa da, maong iran gawa; balet no gawaen iratan lapud kayangasan, magmaliw iran mauges. (Maximus the Confessor)
40. Say toon mangaaro ed Dios et mabilay ya singa anghil ed dalin, man-ayuno tan manbabantay, mankakansion na papuri ed Dios tan manpipikasi, tan maong so iisipen to ed balang sakey a too. (Maximus the Confessor).
40. Say mangaaro ed Dios et agto papairapen so siopaman, tan sikatoy ag met napapairap na siopaman nipaakar ed saray bengatlan pansamantala. Noag ingen, sikatoy manermen tan napapairap labat ed saman a makapangiliktar a ermen a sikatoy mismon bendisyonan ya Apostol Pablo et inermen to tan inermen to met iray taga-Corinto (2 Cor. 2:4). (Maximus the Confessor).
40. Siopaman so mangaaro ed sakey a bengatla et manaanap na paraan pian nagamoran to itan, tan ekalen to so amin a makasbel ed saya, pian ag-itan naekalan. Ontan met, say mangaaro ed Dios et manisisikap para ed malinis a pikakasi, tan itataboy to manlapud inkasikato so balang pilalek a makasbel ed sikato ed saya. (Maximus the Confessor)
40. Nepeg ya aroen so balang sakey a too ed interon puso, legan a say ilalo et walad Dios labat tan manseserbi ed Sikato labat ed interon biskeg. Legan a poprotektaan to itayo, amin ya kakaaro tayo et pabor ed sikatayo, tan saray kalaban tayo et anggapoy pakayari dan maneral ed sikatayo. Balet no taynanan to itayo, sirin amin ya kakaaro tayo et onarawi ed sikatayo, tan amin ya kalaban tayo et magmaliw a makapanyari ed sikatayo. Saray kakaaro nen Kristo et sinsero so panangaro da ed amin, balet agda aaroen na amin. Saray kakaaro ed mundo, diad sananey a dapag, et agda aaroen so amin tan agda aaroen na amin. Saray kakaaro nen Kristo et itatago da so balor na panangaro da anggad sampot, legan a saray kakaaro ed mundo et gagawaen da labat iya ed sakey a panaon—anggad walay isabi na kolkolan ed baetan da nipaakar ed sakey a bengatlan pangmundo. (Maximus the Confessor).
42. No busol mo ray arum a totoo, anggapoy pibabali mo ed arum, tan inar-arom a maong so komatlon grupo, sirin, manlapud saya et isipen mo no panon ka ni arawi ed perpekton panangaro, a mangitutulak ed sakey a too ya inaro to so balang sakey a parehas. (Maximus the Confessor).
42. Say perpekton panangaro et agto pipipikepkep so saksakey a katooan na too unong ed ugali na totoo, noag ingen inaro to so amin a totoo a pare-pareho. Inar-aro to ray maong bilang kakaaro tan saray mauges bilang kalaban (unong ed ganggan), a mangagawa na maong ed sikara tan mapangasin man-aanos ed amin a ipapairap da, aliwa labat a ag mangibabalos na mauges ed mauges, noag ingen pati man-iirap para ed sikara no kaukolan, pian magmaliw iran kakaaro to no posible. Ontan met so Katawan tan Dios tayo, si Jesu-Cristo, diad impangipatnag To na panangaro To ed sikatayo, et nansakit para ed interon katooan tan angiter na saksakey ya ilalo na kiwawala para ed amin. Balet, balang sakey a too so manggagaway sarili to ya manepeg ed gloria odino ed dusa na impierno. (Maximus the Confessor).
44. Siopaman a man-usisa ed kasalanan na arum odino manhusga ed sakey a kapara to base ed panduaruwa et agni angan-umpisa ed dalan na panagbabawi, tan agto met pilit a nengnengen so sarili ton kasalanan—a diad katuaan et mas ambelat ni nen say sankabelatan a plomo—tan agto amta no akin a say sakey a too et magmaliw a 'matalker-puso, mangaaro ed kaingal tan manaanap na tila' (Salmo 4:3). Kanian, singa sakey a buang a manbabaliw-baliw ed kabilungetan, ya alingwanan to ray dilin kasalanan to, et ituturo to so isip to ed saray kasalanan na arum—tua man o imahinasyon labat. (Maximus the Confessor).
Si Santo Barsanuphius et nanbilay nen ika-6 a siglo, legan na panari nen Emperador Justinian, tan taga-Ehipto. Nansagpot ed Palestina, unona ed sakey a monasteryo ya asingger ed syudad na Gaza, tan diad saginonor et diad paway na monasteryo—diad sakey a melag a selda, no iner et inusar to so oras to ed pikakasi tan kareenan. Diad loob na limamplo a taon, anggapoy akanengneng ed sikato. Lapud baleg a kababaingan to, inter na Dios ed sikato iray regalo na kakabatan, panag-usisa, tan propesiya. Kuan da, a singa si Apostol Pablo, sikatoy inyatagey ed Dios tan anengneng to ray ag-nasalita a bendisyon na Panarian na Dios. Bilang sakey a managgawa na milagro, pinaolì to ray inatey tan, a singa say propeta Elias, sarag ton isara tan lukasan so tawen. Naala to irayan baleg a regalo panamegley na saray agnaparaan a irap tan kairapan. Diad kaunoran na bilay to, para ed pankaabigan na Simbaan, sikatoy nambiahe pa d Jerusalem diad imbitasyon na Patriarka na Jerusalem, no iner et akombinse to so emperador ya itunda to ray lingo to tan isubli to so pabor to ed Simbaan na Jerusalem. Sikatoy inmalis nen taon 563.
Si Kagalang-galang Juan et nambilay met ed kareenan tan inikdan na Dios na saray regalo na panag-nengneng ed arapen tan propesiya, kanian sikatoy tinawag a propeta. Ag-amta so lugar na inkianakan to. Diad loob na 18 a taon, anggad mismon impatey to, nanayam ya kaiba so mas maedad a si Barsanuphius. Lapud amta to so agew na ipatey to, si Juan, diad kerew nen Abba Elian, et inyatras to so ipatey to na duaran simba pian ibangat ed sikato no panon so panangasikaso ed monasteryo.
Saray bangat nen San Barsanuphius tan San Juan so nansiansia ed porma na saray ebat ed saray tepet ya inter ed sikara na totoo ya nanduruma so rangko—saray obispo, pari, tan ordinaryon totoo.
Inbilin nen Santo Barsanuphius si Abba Seridus ya isulat to so amin ya ebat to, ya anggapoy takot ya makapankamali, ta say Espiritu Santo so mangigiya ed sikato pian isulat to so amin ya duga tan diad dugan panag-urnos.
6. Panon ya naala so espiritual a panagkunsikonsiensa diad pikakasi, panagbasa, tan panagkansion na saray salmo? — Say espiritual a panagkunsikonsiensa diad pikakasi et manlalapu ed panag-nonot ed sarilin kasalanan. Say manpipikasi et nepeg ton nonoten iray ginawa to tan no panon ya uukomen iray makasalanan ya nanggawa na parehon bengatla ed arum, tan saray makapataktakot a salita na Ukom: 'Paara kayo ed siak, sikayo ran apabayaan, diad andi-anggaan a apoy' (Mat. 25:41). Legan na pambabasa tan panagkansion na dasal, onlelesa so espiritual a liknaan no piliten na sakey a too so kanonotan to ya imanoen a maong iray salitan ibabaga tan nalikna to, ed interon kamarerwa to, so pakayari ya walad saratan. No, anggano ontan, walay nin siansia ya ag-pankainteres ed loob mo, agka napakesawan, noagta ituloy moy manseet ya maanos, ta say Dios et maaron-asi, maabig, tan mabayag so pasensya to, tan aawaten To ray sagpot tayo. Lawas ya tandaan iray salita na Salmist: 'Inmatol ak ed Katawan, tan impayak to so layag to ed siak tan dinengel to so eyag ko' (Sal. 39:1). Legan mon gagawaen iya, manmatalek ka ya say panangasi na Dios et magano lan onsabi ed sika. (Bars. tan John).
8. Maminpiga so nepeg ya pikasi na sakey a too antis ya makaawat na giya so konsensya to no panon so gawaen? — No agka makapankonsulta ed sakey ya maalam ya matatken, nepeg mon manpikasi na mamitlo nipaakar ed satan a bengatla tan insan imanoen no iner so panuyaw na pusom, anggano singa buwek labat so kaibaan to — tan onkiwas ka unong ed satan. Say ontan a giya et natukoy tan malinew a maong ed puso. (Barsanuphius tan Juan).
8. Panon so nepeg ya panagdasal na mamitlo: ed nanduruman oras o amin ya maminsan? No maminsan et imposible ya ipa-atras. No walay panaon mo, manpikasi ka na mamitlo diad loob na taloy agew; balet no walay apurado ya pankaukolan, singa ed panaon na Pasyon na Manangiliktar, et alaen mo ya alimbawa so impangiyarawi To na mamitlo pian manpikasi tan, diad impampikasi To na mamitlo, et imbaga To so parehon-parehon salita (Mat. 26:44). (Bars. tan Juan).
8. No manunaan mon gawaen so sakey a gawa a makapaliket ed Dios, tan walay onsumlang a kanonotan a manlaban ed satan, onia so pangamtaan mo a say gawa et talagan makapaliket ed Dios. Manpikasi ka tan obserbaan mo: no, legan kan manpipikasi, say pusom et onkasir so liknaan ed kamaongan tan satan a kamaongan et onlalo ni imbes ya onbawas, tan no mansiansia man o andi so onsumlang a kanonotan a manpapairap ed sika. Amtaen mo ya balang maong a gawa et seguradon nasasabat na makapagonigon ya isusumpa ya nanlapud imon na demonyo, balet say maong a gagala, diad panamegley na pikakasi, so mangabak ed saya. Balet, no say itsuran maong et impan-isip na demonyo tan, lalo la, say panlaban et nanlapud mismon demonyo, sirin diad panamegley na pikakasi et onkapuy so itsuran maong, tan ontan met so itsuran panlaban. Diad ontan a kaso, malinew ya say kalaban et lalabanan to so kanonotan ya sikato met so nitanem ed loob tayo, pian diad ontan et nalansi tayo ya awaten so kanonotan ya impasok to bilang maong. (Vars. and John).
8. No manononot ka na sakey a bengatla tan makalikna ka na baleg-baleg ed nonot mo, tan sayan baleg-baleg et mantitilak anggan kayari mon tawagen so ngaran na Dios—anggan singa karakel na sakey a bago—sirin, amtaen mo ya say gawa ya labay mon gawaen et insuhesti ed sika na mauges. Tan insan, agmo gawaen ed anggan anton paraan—ta anggapoy gawa ya ginawa na makapoy a nonot ya makapaliket ed Dios. Balet no labanan na sakey so sayan kalibuan (tan no walay isip ya onlaban ed saya), ag nepeg ya tampol ya isipen ya makapairap so bengatla, noag ingen nepeg ya usisaen no maong o andi; tan no aliwan maong, itabi la, balet no maong, ituloy la, ya ag la pansinen so kalibuan. (Barsa tan Juan).
23. Tinepet mo no panon ya igapo so dalan na panagbabawi. — No labay mon igapo so dalan na panagbabawi, nengneng mo so ginawa na malanding a bii: inurasan to so sali na Katawan na saray lua to (Lucas 7:38). Saray lua so manlimpyo ed saray kasalanan na balang sakey a too. Balet say sakey a too et makalay lua diad panamegley na panag-irap na linawa, diad maseseg a panagaral ed Sagradon Kasulatan, diad panag-anos, diad panagnonot ed Unor a Panangukom tan andi-anggaan a kababaingan, tan diad panag-nega ed sarili, unong ed imbaga na Katawan: 'No walay siopaman a malabay a ontumbok ed Siak, ipasal to so inkasikato, tan awiten to so krus to, tan tumboken to ak' (Mateo 16:24). Say panangipasali ed inkasikato tan panangawit ed krus to et mankabaliksan na panagdaeg ed linawa ed amin a bengatla tan panangibilang ed inkasikato bilang anggapo. (Vars. tan Juan).
24. Nipaakar ed sukat na katamtaman ed panag-kan tan panag-inum, ibabangat itayo na saray Ama na Simbaan ya mangan na medyo mas daiset nen say manepeg ed duara, ya angan, ag napanoen so eges anggad makabusog. Kada too so nepeg a mangidetermina para ed sarili to na suston sukat ed parehon naakan tan alak. Balet, say sukat na katamtaman et aliwan limitado labat ed naakan tan iinumen, noag ingen onabot met ed pantotongtong, ugip, kawes, tan amin a pandama. Diad amin a sarayan bengatla et nepeg a wala so suston sukat na katamtaman. (Bars. tan Juan).
27. No, ginapoan moy mitongtong, tan naamtaan mon makasalanan itan, itunda mo la diad pan-ibaga na: 'Andi, ag tayo la mitongtong nipaakar ed satan.' O, kayari na antikey ya itunda, ibagam so: 'Alingwanan ko la so ibabaga ko'—tan iturong mo so tongtongan ed sananey ya topic ya andiay kasalanan. (Bars. tan Juan).
28. Labay mo kasin naekal so ermen tan agka napabelat na saraya? Man-isip ka na mas baleg ni, tan makalmo ka na kareenan. Tandaan mo si Job tan saray arum a santo, tan saray ermen ya inmaligwas da! Alaen mo so pasensya da, tan say espiritum et makompiyaan. (Barsa tan Juan).
30. Lawas itayon ompawil ed kapaabebaan, ta saray mapaabeba et akadapa ed dalin, tan panon ni so paka-bagsak na sakey ya akadapa ed dalin? Balet say akasaka ed katagey et nayarin natumba. No akapanbabawi tayo tan napatar so dalan tayo, aliwan manlapud sarili tayo—regalo iya manlapud Dios, ta 'say Katawan so mangibangon ed saray atumba tan mangiter na kakabatan ed saray bulag.' (Barsan tan Juan).
30. Nepeg tayon isipen so sarili tayo ya mas makasalanan ni nen say amin a makasalanan tan anggapoy ginawa tayon maong ed arapan na Dios; nepeg tayon basbasen so sarili tayo ed amin a panaon, ed amin a pasen, tan ed balang gawa. (Barsan tan Juan).
31. Nipaakar ed tepet no kasin nepeg ya kontraen so saray kanonotan ya onleleksab ed sikatayo, ibagak: Agkayo makikontra. Ta saya so mismo ya labay na saray kalaban, tan, no nanengneng da so ontan ya panagkontra, ag-ira ontunda ed panag-ataki da. Mas maong so manpikasi ed Katawan nipaakar ed saya, ya ipanengneng so inkakapoy yo ed Arapan To, tan Tulongan To kayo aliwa labat ya paandien noag ingen ya talagan deralen irayan kanonotan. (Vars. tan John).
36. Mas makagunggona so mantepet a walaan na kapaabebaan nen say ipilit so dilin linawa, ta say Katawan a Mismo so ontutulong ed samay mantepet pian naamtaan to no antoy ibaga to — lapud kapaabebaan tan inkatunong na puso na samay mantepet. (Bars. tan Juan).
42. Agka onkapuy so linawa ed saray ermen tan kairapan na laman ya sasalien mo legan kan mantratrabaho para ed komunidad, ta saya met et mankabaliksan na pangiyawat na bilay para ed saray agagi (1 Juan 3:16) — tan ilaloan ko ya say gunggona para ed ontan a kimey et baleg. Singa ed impangitalaga na Katawan ed si Jose pian man-asikaso ed saray agagi to legan na eras (Sal. 32:19) diad Ehipto, ontan met so impangitalaga to ed sika pian manlingkor ed komunidad. Siak, ed parte ko, iyulit ko ed sikayo iray salita na Apostol: 'Pabiskegen moy linawa mo, anak ko, diad grasya nen Kristo Jesus' (2 Tim. 2:1). (Varsa and John)
43. No labay mon man-iter na limos, balet walay kanonotan ya mamapaduaruwa ed sika no kasin nepeg kan man-iter, sirin usisaen moy kanonotan mo; tan no naromog mon nanlapud inkimismis, sirin man-iter ka, tan mangarum ka na daiset ya masulok nen say nepeg mon inter. (Bars. tan Juan).
45. Nababalang ka ed saray kanonotan ya mangitutulak ed sika ya manparalmon ed arum tan sika met so napaermen. Balet, amtaen mo, agik, ya no walay siopaman ya mankasalanan ed sika ed gawa o salita, sikato met so nankasalanan na sanlasus a beses. Kanian, manpasensya ka ed amin a bengatla, tan mag-ingat ka ya agmo ipilit so linawa mo ed anggan anton bengatla. Usisaen mon maong so kanonotan mo, pian agda isempet so pusom na makapatey a samal na pasnok tan agka dayasen ya ikalbo so lango bilang kamelyo, tan say bato bilang bangin, pian
sika et singa sakey a laki a walay troso ed mata to, a man-nengneng ed malating a dapol ed mata na arum. (Vars. tan Juan).
53. No maminsan, mas maong tan mas makakombinse so iseselek nen say nanduruman makapangibangat a tongtongan. Usaren tayo so salita a matipid, ya nononoten tayo so salita na samay nansalita: 'Diad karakel na salita, ag naliklikan so kasalanan' (Uliran 10:19). Tan pian agtayo napelag ed kayangasan tan panangidayew ed sarili legan ya akasiblet tayo, tandaan tayo ya — lapud agtayo panggagawa ed ibabaga tayo — mangiiter tayo na sentensya ed sarili tayo. (Bars. tan Juan).
Nambilay si Santo Doroteo ed sampot na koma-6 tan gapo na koma-7 a siglo; sikatoy nianak ed Gaza, Palestina. Nen kalangweran to, nanaral na dakel a sekular a siensia tan akatipon na baleg a kayamanan. Sikatoy akapiulop ed pananisia ed saray bantog a matatken a si Barsanuphius tan Juan tan, diad impluensya ra, nansipan na saray panata na monastiko diad monasteryo nen Abba Sverid. Diad saginonor, sikatoy nagmaliw ya abbot na sakey a monasteryo ed abay. Duamplo tan sakey ed saray bangat to tan pigaran epistola so akasalba. Inatey ed kaliber-liber na taon 620.
1. Ag mo pilalek ya amin a bengatla et unong ed labay mo, noag ingen pilalek mo ya magmaliw iray bengatla unong ed nepeg dan magmaliw; diad onian paraan et makalmo ka na kareenan ed amin a totoo. Tan manisia ka ya amin a bengatla, anggad saray sankamelagan a detalye, et nagagawa ed sikatayo lapud Panangasikaso na Dios; insan, awit mo so amin a onsabi ed sika ya anggapoy kairapan. (Abba Dorof.)
11. Balang sakey a manpipirawat a nasalba et ag labat nepeg ya paliisan so mauges, noag ingen et obligasyon ton manggawa na maong, unong ed kuan na Salmo: 'Paliis ka ed mauges tan manggawa ka na maong' (Sal. 33:15). Alimbawa, no say sakey a too et maples ya manpasnok, ag labat nepeg ya ag manpasnok, noag ingen nepeg ya magmaliw ya maanos; no say sakey a too et mapangta, ag labat nepeg ya ag manpangta, noag ingen nepeg ya magmaliw ya mapaabeba. Kanian, balang pasion et walay kasumlang ton birtud: say inkapangatawir—kababaan na linawa, say inkimismis—kaaro, say pakikipag-sex ed paway na panangasawa—kasil, say inkatakot—pasensya, say pasnok—kaamo, say panagbusol—panangaro. (Abba Dorof.)
11. Agmo isipen odino ibaga ya say maong a ugali et agmo nayarian tan agmo nagamoran, noag ingen, diad panamegley na pananisia tan makpel a pan-una na unonan akayang, ipanengneng mo ed Dios so sinseron sagpot mo — tan nanengneng mo so tulong ya iter To ed sika pian nagawaan mon gawaen so maong ya ugali. Isipen mo so duaran agdan: say sakey et paonlad tawen, tan say sakey balet et paonlad impierno, tan akaalagey ka ed dalin ed pegley na sarayan duaran agdan. Ag mo isipen odino ibaga, 'Panon ak ya makalagey manlapud dalin tan biglan narumog ko so sarilik ed tawen, odino, diad toktok na agdan?' Man-ingat ka labat ya ag onleksab diad panggagawa na mauges. Kanian, pansagpotan mon onkalab ya kalkalna, ya gagawaen so amin a maong ya nayarian mo. Balang maong a gawa mo et sakey ya akayang paatagey. Kanian, diad pan-kalab a tinulongan ka na Dios manlapud sakey ya akayang paonlad onsublay, diad kaunoran et nasabi mo met so toktok na balitang. (Abba Dorof.)
13. Siopaman so manggagawa na gawan makapaliket ed Dios et seguradon onarap ed tukso: ta balang maong a gawa et unaan odino tumbokan na tukso. Diad katuaan, anggapoy gawa na too para ed Dios so nayarin tawagen a matibay anggad agni asubok na tukso. (Abba Dorof.)
13. Singa saray anino ya ontutumbok ed laman, ontan met so panumbok na saray tukso ed panumpal na saray ganggan, ta anggapoy siopaman ya onloob ed Panarian na Tawen no anggapoy tukso. Kanian, manbilay ya anggapoy kairapan tan manpikasi, tan say maong a Dios et gunggonaan to ka lapud inkamaseet tan inkasaburak mo. (Abba Dorof.)
13. Nepeg ya dalanen na too so dalan na Dios unong ed imbaga na saray Ama: 'Iter moy dala mo tan awaten moy Espiritu.' (Abba Dorof.)
21. Siopa so kapara na sakey a too ya uunoren toy pilalek to? Sikato et singa sakey a too ya, legan ya babatien na pana na kalaban to, et aalaen to ni iratan tan itusok to ed dilin puso to ed saray dilin lima to. Say manlaban ed saray pilalek to et singa sakey a too ya babatien na pana na kalaban to, balet akasulot na baluti kanian ag nasasaktan. Tan say toon mangukol ed pasion et singa samay, legan a babasuran na saray pana na kalaban to, et babakbaken to ra odino ibabalik to ra ed puso na saray kalaban to, unong a nisulat ed Salmo: 'Say espada ra et onloob ed sarili ran puso, tan saray busog ra et nabakbak' (Sal. 36:15). (Abba Dorof.).
21. Walay sakey ya masiken ya manaakar a kaiba so disipulo to ed pegley na saray kiew ya cypress. Saray arum et angkakabaleg, say arum balet et angkekelag. Tinuro na masiken so sakey ya melag a maong a kiew ya cypress tan inbaga to ed disipulo to ya bunuten to. Insan to tampol ya inukbar na disipulo ed sakey a lima. Insan tinuro na masiken so sananey a kiew a cypress, ya mas baleg na daiset nen say una. Inukbar na disipulo iman, ya sinakbongan to na duaran lima to. Inukbar to so mas baleg nin kiew a cypress, anggano mairap-irap. Diad kaunoran, tinuro na masiken so sakey a balbaleg a kiew a cypress. Anggano antoy pansasagpot na disipulo, agto nayarian ya bunuten. Insan inkuan na masiken: 'Ontan met ed saray pasyon tayo: legan ya angkekelag ira, mainomay tayon nabunot iratan; balet no abuloyan tayon ombaleg, man-ugat la ra, tan no mas onseet so ugat da, mas onirap ya iliktar so sarili tayo ed saratan.' (Abba Dorof.)
21. No anggan sakey labat a pasion so magmaliw a ugali na sakey a too, satan so manpasakit ed sikato. No maminsan, say sakey a too et manggagawa na dakel a maong a gawa, balet say sakey a mauges ya ugali et nayarin lampasan to ran amin. Alimbawa, no anggan sakey labat ed saray kuko na agila so nalingo ed lambat, say interon manok et napelag. Ontan met, lapud sakey labat a pasion, say kamarerwa et nayarin napelag ed lima na kalaban. Kanian, agyo abuloyan anggan sakey a pasyon ya magmaliw a ugali, noag ingen manpikasi kayo ed Dios agew tan labi pian agkayo napelag ed tukso. Tan no, lapud sarili tayon inkakapoy, nateba tayo, piliten tayon manbangon a tampol, manakis tayo ed arap na kaabigan na Dios, tan manbantay tan manseet tayo lamet. Tan say Dios, no nanengneng To so maong ya determinasyon, kapaabebaan, tan panagsisisi na puso tayo, et iyunat To so lima To ya ontulong ed sikatayo tan mankimey a kaiba tayo diad panamegley na panangasi To. (Abba Dorof.)
21. Aliwan say maminsan ya anngalngali so tatawagen ya masebeg, nitan say maminsan ya nankamurim so tatawagen ya managkamurim, nitan say maminsan ya nampanengneng na panangasi so tatawagen ya maasi—noag ingen, singa met ed birtud, ontan met ed karuksan, say ugali odino gawa et manlalapu ed paulit-ulit ya panggagawa. Sayan mismon ugali so onsublay ya manpasakit odino manparelay ed kamarerwa. Say maong ya ugali et manparelay, ta no mas dakel so gawaen tayon maong, mas onbaleg so ugali tayon maong, tan diad saya et naisubli tayo so natural ya disposisyon tayo tan ompawil tayo ed orihinal ya estado na kamaongan. Balet say karuksan so manpapairap ed sikatayo, lapud diad panamegley to et mangala tayo na ugali ya aliwa tan makapanyadya ed naturalesa tayo, tan saya so manederal ed sikatayo. (Abba Dorof.)
22. No say kamarerwa et makasalanan, napapagal la ed satan, ta say kasalanan et mamapakapuy tan mamapagal ed saramay mangiiter na sarili da ed satan. Kanian say sakey a too et narerena to ya say amin a nagagawa ed sikato et sakey a pabigat. Balet no say sakey a too et magaling ed panggagawa na maong, legan na pan-uswag to, say amin a datin singa pabigat et nagmaliw lan mas mainomay. (Abba Dorof.)
23. Nen pinalsa na Dios so too, angiyan To ed loob to so sakey a bengatlan divine, singa sakey a kanonotan a walaan ed loob to, a singa pitik na apoy, so liwawa tan petang. Sayan kanonotan, a mangiiter na liwawa ed isip tan mangipapanengneng ed sikato no anto so maong tan no anto so mauges, et tatawagen a konsensya. Say konsensya et sakey a natural a ganggan. Diad panumbok ed boses na konsensya ra, saray patriyarka tan santo ya nambilay antis na nisulat a ganggan et anliketan so Dios.
23. Walad pakayari tayo so 'pankapuy' ed konsensya tayo odino say paburen ya onliwawa ed loob tayo tan mangiter na liwawa ed sikatayo diad panagtulok ed sikato. Ta no ibaga na konsensya tayo ya manggawa na sakey a bengatla tan agtayo itan pansinen, odino no ipanonsono to ya manggawa na sakey a bengatla tan agtayo itan gawaen, diad ontan et tatapakan tayo odino, singa kuan, ibubonbon tayo, kanian say boses to et halos agla narengel diad silong na belat ya akabembenan ed sikato. Tan singa met ed danum ya apal-iban na pitek ya ag nanengneng so anino na lupa, ontan met, diad panagkasalanan ya amta tayo, agtayo la natatalosan no anto so ibabaga na konsensya tayo. Nayari ni ingen ya isipen na sakey a too ya say konsensya to et naandi lan tuloy. Balet anggapoy too ya sigpot ya abalang so konsensya to, ta saya et bengatlan manlapud Dios tan ag balot sigpot ya naandi. (Abba Dorof.)
24. Ag tayo labat nepeg ya man-kontrol ed panangan, noag ingen et nepeg met ya ag tayo gawaen so arum nin kasalanan, pian no panon ya man-ayuno tayo ed eges tayo, et makapan-ayuno met tayo ed dila tayo. Nepeg met ya man-ayuno tayo ed mata tayo, say labay ton ibaga, ag man-nengneng ed saray andi-kakanaan a bengatla, ag paburen so mata tayo, tan ag man-nengneng ed siopaman ya andi-baetan odino andi-takot. Ontan met, saray lima tan sali tayo et nepeg ya ag manggawa na amin a mauges a gawa. (Abba Dorof.)
27. Imposible ya onpasnok so sakey a too ed kapara to no ag nin unona onatagey so puso to, pasibayagen to ra, tan ikonsidera to so inkasikato ya mas atagey nen say sikara. (Abba Dorof.)
28. No walay nasagmak tayon aliwan maong a bengatla manlapud sankamaungan ya kaaro tayo, amta tayo ya agto ginawa itan lapud kaugsan, noagta lapud panangaro to ed sikatayo. Nepeg tayon isipen so parehon bengatla nipaakar ed Dios, a Siyang nanggawa ed sikatayo, nagmaliw a too para ed sikatayo, tan inatey para ed sikatayo, ya inanosan to so baleg a kairapan. Nepeg tayon ipanonot ed sarili tayo ya gagawaen To so amin lapud kaabigan To tan lapud panangaro To ed sikatayo. Nayarin isipen tayo so sakey ya kaaro bilang sakey a too ya, anggano inaro to tayo, kulang ed magenap a kakabatan pian gawaen so amin a duga, tan lapud satan et agto ginagala ya akapansakit ed sikatayo. Balet ag-iya nayarin ibaga ed Dios, ta Sikato so sankatageyan a kakabatan. Amta to no anto so maong para ed sikatayo, tan unong ed satan et ididirekta to so amin para ed pankaabigan tayo, anggan saray sankamelagan a bengatla. Nayari met ya ibaga nipaakar ed sakey a kaaro ya, anggano inaro to tayo tan makabat ya maong, anggapoy pakayari ton ontulong ed sikatayo. Balet saya et ag nayarin ibaga nipaakar ed Dios ed antokaman a paraan, ta amin a bengatla et posible ed Sikato, tan anggapo so mairap para ed Sikato. Kanian, amta tayo ya inaro itayo na Dios tan papanbayaan to itayo, ya Sikato et andi-anggaan so kakabatan tan pakayari to. Antokaman so gawaen to, gagawaen to para ed pankaabigan tayo, tan nepeg tayon awaten itan a walaan na pisasalamat, a singa manlapud sakey a Manangitulong, anggano singa makapasinagem itan ed sikatayo.
28. No say sakey a too, ya apesel na ermen, kasin wala ni so maong ya iter na saratan ya ermen ed sikato? Say katuaan et makasalanan tayo no panaon na tukso lapud agtayo makapantatalos tan agtayo labay so man-anos na antokaman ya kontra ed linawa tayo. Balet, ag mangipalubos so Dios na antokaman ya lampas ed pakayari tayo, unong ya imbaga na Apostol: 'Matoor so Dios; ag to tayo paulyan ya natukso na lampas ed pakayari tayo' (1 Corinto 10:13). Balet, kulang tayo ed pasensya; ag tayo labay so man-anos anggan ed angkekelag a bengatla; ag tayo panggugunaetan ya awaten so amin a walaan na kapaabebaan; kanian sikatayo met so mangibebebelat ed sarili tayo. Tan no mas piliten tayon paliisan iray kairapan, mas lalo tayon manirap, mankapuy, tan agtayo la sarili tayo makaliktar ed saratan. Saray totoon marunong lan manlayag ed dayat et amta da ya no walay baleg ya daluyon ya ondadalan ed sikara, nepeg dan onselek ed dalem na satan anggad makalabas la, tan insan da la nayarin kalmadon ituloy so dalan da. Balet no suboken na sakey a too ya labanan so daluyon, seguradon onbetag iya na mabiskeg tan, itumba to so manlalangoy, tan ibantak to ed arawi. Diad panggagawa na onia, say makulaw a manlalangoy et napapagal labat ya anggapoy kakanaan. Wala met so kaparan nagagawa ed saray tukso. No say sakey a too et mansungdo ed tukso a walaan na pasensya tan kabaetan, ompasa itan ya ag makapairap ed sikato. Balet no sikatoy onkapuy so linawa, nalingo, odino manpasisi ed arum, sikatoy anggapoy kakanaan a manpabebelat ed sarili to, a mangitdan ni na mas baleg a tukso ed sarili to tan anggapoy nagamoran ton maong.
28. Saray tukso et makagunggona labat ed saramay makapansungdo ed saratan ya ag nalilito. No, alimbawa, walay sakey ya pasion ya manpapairap ed sikatayo, ag tayo nepeg ya nalito, ta say kalitoan et nanlapud kainggoy tan kapalalo, tan lapud ag tayo kabat so pan-andar na dilin kamarerwa tayo, kanian laliklikan tayo so subok. Say rason no akin ya ag itayo onaligwas ed espiritual a bilay et lapud ag tayo amta so anggaan tayo tan kulang tayo ed pasensya, balet labay tayon magmaliw a marakep ya andiay sagpot. (Abba Dorof.)
28. Akin et nabibigla ka, too, no say sakey a pasion so manpapairap ed sika? Sika met so nampabaleg ed satan! Mas maong ni so man-anos, manseet, tan manpikasi ed Dios ya ontulong ed sika. Ta imposible ya say sakey a too ya inabuloyan to ray pasion to et agto onsublay a manirap lapud saratan. (Abba Dorof.)
28. Manisia ka ya say kababaingan tan panagsalita na totoo et tambal ya mamapaabig ed kayabangan mo, tan manpikasi ka para ed saramay manasalita ed sika, singa para ed saray tuan doktor na kamarerwam. Segurado ka ya siopaman ya manbusol ed kababaingan et manbusol met ed kaabebaan, tan siopaman ya man-arawi ed saramay mangipapasakit ed sikato et man-arawi met ed kalemewan. (Abba Dorof.)
28. Wala ray totoo ya sobran apakesawan la ed saray sakit tan irap na sayan bilay kanian mas labay da ni so ompatey, pian labat naekal so ermen da. Nagagawa iya ed sikara lapud kataktakot tan baleg a kaingal, ta agda iisipen imay makapataktakot a kairapan ya onsasabi ed totoo no say kamarerwa da et ompaway la ed laman da. Saya so istorya na libro ya *Say Libro na Ama*. Sakey ya masigasig ya balo so nitepet ed masimoon to: 'Akin et labay kon ompatey?' Inmebat so masimoon: 'Lapud iiwasan mo ray ermen tan agmo natatalosan ya saray ermen ya onsabi et mas ambelat ni nen saray ermen dia.' Tinepet na sananey a balo ed matatken: 'Akin et, legan ak ed selda ko, nababalang ak tan nadidismaya?' Imbaga na masiken ed sikato: 'Lapud agmo ni amtay kareenan ya manatalaran ed sika odino say onsabin pasakit; ta no talagan amtam iya, anggano napno na ulad so selda mo, ya akaalagey ka ed saratan anggad beklew mo, tiisen mo itan ya anggapoy panluyak mo anggan daiset.' Balet sikatayo, lapud inkamalesa, et labay tayon nilaban tan sirin et , napapakesaw tayo ed saray ermen, balet nepeg ya misalamat tayo ed Dios tan ikonsidera tayoy sarili tayo ya mapalar ya makasagmak na daiset dia, pian makalmo tayo na kareenan diman. (Abba Dorof.)
29. Usisaen tayo no akin ya no maminsan, no walay makadengel na panag-insulto, agda pansinen tan awit da itan ya ag ira nadidisturbo, balet no maminsan et tampol iran nadidisturbo. Anto so rason na sayan pandumaan? Sakey labat kasi so sengegan, odino dakel? Wala ray nanduruman sengegan, balet sakey ya manunan sengegan so manlalapuan na saray arum. Unona, nagagawa ya say sakey a too, kayari na pikakasi odino maong ya espiritual ya ehersisyo, et walad maong a kipapasen na kanonotan, kanian mapangasi ed agi to tan ag nababalang ed saray salita to. Nayarin say sakey et walay panangaro to ed sakey a too, kanian itatagal to ya anggapoy irap so antokaman ya gawaen na satan a too ed sikato. Naynayari met ya say sakey et babalawen to so sakey a too ya labay ton pasibaan, kanian agto la papansinen.
29. Isalaysay ko so onsublay ya agawa. Walay kaibak ed monasteryo ya sakey a balo ya agko balot anengneng ya aburido odino mansasakit ed siopaman, anggano dakel so totoon nampapasakit tan naninsulto ed sikato. Inanosan na sayan kalangweran so amin a singa anggapoy nagagawa. Aminsan et tinepetan ko ya ibaga to no antoy iisipen to ed puso to ya sengegan na inkamapasyensia to. Diad saya et inmebat ya walaan na baleg a panag-ames: 'Mankadismaya ak kasi ed sikara a singa ra totoo? Ta, ason mantatagayew labat ira.' Nen nadngel ko ya, ataktak ak tan inisip ko: 'Kanian, saya so dalan ya adiskubre na sayan agi!' Legan kon mankukurusan, tinmaynan ak, ya manpipikasi ed Dios ya iliktar To kami ya duara, sikato tan siak, manlapud ontan a panagnonot. Kanian, nagagawa ya arum et ag naproproblema lapud babalawen da so sakey ya manpasakit ed sikara, tan saya et malinew a kadederal.
29. Balet, kaslakan et nababalang iray totoo lapud mauges so liknaan da odino lapud walay mauges a linawa ra ed arum. Balet say manunan rason na kairapan tayo et say agtayo panagsisi ed sarili tayo: saya so mangitonton ed parehon kairapan na kanonotan tan say kaandi na kareenan na linawa. Say duga tan tuan dalan para ed mareen a kanonotan et say naynay a panagsisi ed sarili. Anggano say sakey a too et manggagawa na dakel a maong a gawa balet agto tutumboken so dalan na panagsisi ed sarili, ag balot ontunda ed panagsakit tan panag-insulto ed arum, kanian nababalang to ray bunga na sagpot to. Diad baliktad, antoy liket tan kareenan so nagamoran na sakey a too ya manisisisi ed sarili to! Anggan iner so laen da, anggan anton irap so onsabi ed sikara, odino no makadengel ira na panag-insulto, apaneknekan da la ed sarili da ya manaya ya kanepegan da so amin a klase na ermen. Kanian, no walay ag-makapaliket a nagawa, ag ira nababalang. Anto ni so mas maligen nen say ontan a kipapasen na kanonotan? (Abba Dorof.)
30. Walay duaran klase na kababaan na linawa. Say unonan klase na kababaan na linawa et say pangibilang ed kapara a mas makabat nen say sarili tan mas atagey ed amin a paraan, odino, unong ed bilin na saray sagradon ama, 'say pangibilang ed sarili a mas abeba nen say amin a arum.' Say komaduan klase na kababaan na linawa, balet, et say pangibilang ed saray gawa na sarili ed Dios—aya so perpekton kababaan na linawa na saray santo. Natural ya ombabangon iya ed kamarerwa manlapud panumpal ed saray ganggan. Ta singa saray kiew, no napno na dakel a bunga, onyuko iray sanga ra paonla ed leksab lapud belat na bunga, ontan met, say sanga ya anggapoy bungang to et onatagey tan ontutuloy ya ontagey. Wala ray kiew ya ag manbubunga legan ya ontatagey so sanga ra; balet no walay mangisabit na bato ed sanga tan ipetek ya paonla ed leksab, sirin et manbubunga itan. Ontan met, no say kamarerwa et manpapakumbaba, manbubunga itan, tan no mas dakel so ibunga to, mas lalo itan ya manpapakumbaba. Saray santo: no mas onapit ira ed Dios, mas lalon narerenaen da so inkakasalang da. (Abba Dorof.)
31. Tandaan yo ya no say sakey a too et nababagbag so kanonotan to ed sakey a partikular a isip tan agto itan ikumpisal (ed espiritual a ama to), papabiskegen to itan a kanonotan tan itdan to na pakayari ya mas lalon manpasakit tan manpairap ed sikato. Balet, no say sakey a too et ikumpisal to so kanonotan ya manpapairap ed sikato, labanan to tan sukdulan to, ya itatanem ed sarili to so saray pilalek ya kontra ed satan, sirin say pasion et onkapuy tan diad kaunoran et agla manpapabelat ed sikato. Kanian, diad ilabas na panaon, diad panamegley na espiritual a pakilaban tan diad tulong na Dios, say sakey a too et natalonaan to so mismon pasion. (Abba Dorof.)
36. No walat tayo ed silong na pasion, ag tayo nepeg ya manmatalek ed sarili tayon puso, ta say baluktot a panag-giya et mamabaluktot ni ingen ed matunong a linya. (Abba Dorof.)
44. Walay nadngel ko nipaakar ed sakey a laki ya, kada bisitaen to so kabat to tan nanenengneng ton magulo odino maringot ni ingen so kuarto to, ibaga to ed sarili to: 'Mapalar iyan laki, ta, lapud impangibiig to ed amin ya pakaaburido ed mundo, intutok to so interon isip to paatagey kanian anggapo la ingen so oras ton ayusen so kuarto to.' Balet, kada bisitaen to so sananey a too tan nanengneng ton malinis tan marakep so kuarto to, ibaga to ed sarili to: 'Say kamarerwa na sayan too et singa kalinis na kuarto to, tan say kipapasen na kuarto et mangibabaga nipaakar ed kamarerwa to.' Tan agto balot kinondenar so arum bilang matamaley odino mapangta, noag ingen, diad maong a ugali to, anengneng to so kamaongan ed balang sakey tan akaala na pankaabigan manlapud amin. Komon ta itdan itayo na Maong a Dios na ontan a maong ya ugali, pian sikami met et makaala na pankaabigan manlapud balang sakey tan agmi balot nanengneng so kamalian na saray kapwa tayo. (Abba Dorof.)
44. No makabat na totoo, nepeg ya unona ed amin ya ilisian so panduaruwa, ya nanlapuan na makaderal ya pananghusga. Dakerakel so alimbawa ko ya manpapatunay ya amin a too et huhusgaan da ray arum unong ed sarili dan kipapasen na kanonotan. Alimbawa, no walay sakey a too ya akaalagey ed gilig na karsada no labi, tan taloran totoo so linmabas ed abay to. Nen anengneng da so laki ya akaalagey diman, nayarin isipen na sakey ed sikara ya seguradon walay aalagaren ton too para ed sakey ya aliwan duga ya pantitipon; say sakey balet et nayarin isipen to ya anggapoy duwa-duwa et matakew: ta makapanduda so itsura to; say komatlo balet et nayarin isipen to ya seguradon walay inkasabian ton mila ed simbaan pian manpikasi kanian manaalagar ed sikato. Kanian, anengneng na taloran totoo so saksakey a laki ed saksakey a lugar, balet nanduma-duma so opinyon da nipaakar ed sikato. Tan saya, malinew, et akasandagep ed kipapasen na kanonotan na balang sakey ed sikara. Singa met ed saray totoon andeket tan duyaw tan maimpis so laman da, antoy man so kanen da, anggano antoy sankaabigan, et gagawaen na ya makapairap a katat, ontan met so kamarerwa ya aderal so ugali to et makakagamor na kaugsan manlapud amin ya nasasagid to, anggan manlapud sankaabigan. Balet say sakey a walaan na maong a disposisyon et singa sakey a too a maksil so laman, a no anggan oninum na bengatlan aliwan sigpot a makapabulas, et balet to met ya gawaen ya amin a makapabulas a katat. Ontan met, no walaan itayo na maong a disposisyon tan itulid tayo so kanonotan tayo, et makaala tayo na espiritual a benepisyo manlapud balang gawa. (Abba Dorof.)
44. Say panagkalibew, panagkondenar, tan panagsakit—kinen siopa so gagawa na saya, no aliwan saray demonyo? Kanian, nagagawa ya singa itayo akomplis na saray demonyo, ya mangitutonton ed sarili tayo tan say kapwa tayo ed kadederalan. Akin et ontan? Lapud anggapoy aro ed loob tayo! Ta 'say aro so mantatakap ed amayamay a kasalanan' (1 Pedro 4:8). Saray santo et agda kokondenan so makasalanan odino ontalikod ed sikato, noag ingen mangasi ra ed sikato, manermen para ed sikato, babalawen da, liliknaan da, papabiglaen da a singa sakey a mansasakit a parte na laman, tan gagawaen da so amin pian isalba so sikato. (Abba Dorof.)
45. Nepeg tayon pansagpotan ya linisan ya maong so nana ed loob, pian say sugat et sigpot ya onabig, ya anggapoy paka-deforman to tan ag la napatnagan ya walay sugat diman nensaman. Panon, sirin, ya nagawaan iya? — Diad panagdasal ya manlapud interon puso para ed samay akapasakit ed sikatayo, ya ibabaga so: 'O Dios, tulongan yo ak tan say agik lapud saray pikakasi to!' Diad panamegley na pikakasi ed onyan paraan para ed kapwa to, ipapanengneng na sakey a too so panangasi tan panangaro. Tan diad pan-kerew na tulong para ed sarili lapud saray pikakasi to, diad ontan et mapaabebayen so sakey a too. Tan no iner so wala so panangasi, panangaro tan kababaingan, wala ni kasi so irap na linawa, panagbales o antokaman ya arum a pasyon? — Tan inkuan nen Abba Zosima: "No tiponen na demonyo so amin a kalikuan na kaugsan to kaiba so amin a demonyo to, amin a plano to et naandi tan napekpek na kababaan — unong ed ganggan nen Kristo" (Abba Dorof.).
Nianak ed Nineveh nen koma-6 a siglo. Nen kalangweran to, linmoob ed sakey a monasteryo. Kayari ton perpektoen so inkasikato tan nanalona ed kabubutian, nan-retiro ed sakey a selda ed desierto pian anapen so kareenan, ya ondengel labat ed inkasikato tan ed Dios. Kayari na pigaran taon, tinawag na Katawan so Santo Isaac pian man-ulo ed Simbaan na Nineveh bilang obispo. Balet, kayari ton inordinan, ag-abayag ya nanayam si Santo Isaac ed diósesis to. Saya et lapud ag-panunor na sakey ed saray kapara ton klero, ya ag-inmabobon ya onkiwas unong ed Ebanghelyo. Nannonot so santo: 'No agda unoren iray ganggan na Ebanghelyo na Katawan, antoy niterak la ed saya?' Pinmawil ed inad-aro ton eremiteryo ed desierto. Diman et nanbilay ed kareenan anggad mismon ipatey to, ya mansasagpot ed panlaban to ed laman tan saray tentasyon na demonyo.
Nansulat na dakel si San Isaac, ya inala to ed mayaman ya espiritual ya eksperiensya to. Saray bangat to et akasabi ed sikatayo diad porma na 91 a kasabian. Inmalis si San Isaac ed sampot na koma-6 a siglo.
2. No panon so inapit na too ed Dios diad panamegley na intension to, ontan met so inapit na Dios ed sikato diad panamegley na saray regalo To. (Isaac a taga Syria).
2. Say Panag-alog et singa sakey a genggem na buer ya imbantak ed dayat no ikumpara ed Panangasikaso na Dios tan say kaasi To. Tan no panon ya say masagana a subol na danum et ag nabaraan na sakey a genggem na dabok, ontan met, say kaasi na Manamalsa et ag natalonaan na saray karuksan na saray pinalsa To. (Isaac na Syria).
3. Say natural a kakabatan, ya unaan ed pananisia, so dalan paonla ed pananisia tan ed Dios. Lapud impan-itanem na Dios ed naturalesa tayo, sikato met so mampapaseseg ed sikatayo ya nepeg tayon manisia ed Dios, ya nanggawa ed amin a bengatla. (Isaac of Sir.)
6. Saray totoon talagan sinmiliw so liwawa na pananisia ed sikara et agda gagawaen so makapabaing a kagagawa a mangitongtong ed Dios: 'Iter mo ya ed sikami'—odino—'ekalen mo iman ed sikami.' Anggan daiset man et agda met iisipen so para ed sarili da, ta diad espiritual a mata na pananisia et nanenengneng da ed kada momento so Panangasikaso na Ama, ya diad panamegley na satan et say tuan Ama, ya say baleg a panangaro to et ag naparaan ed amin a panangaro na atateng, so manbabantay ed sikara. Say Dios et makapanggawa na mas ni nen say siopaman tan mabiskeg a tulong to tayo ed mas baleg a paraan nen say nayarin kerewen odino isipen tayo. (Isaac na Syria).
8. Say panpili na maong a gawa et akasandagep ed too a mangpipirawat ed satan; balet say panumpal ed intension na sakey a too et kimey na Dios. Kanian, unoren tayo iyan totontonen: ya no kapigan walay maong a pilalek a manubol ed loob tayo, nepeg ya itumbok na mabetbet a pikakasi, ya onkekerew ed Dios aliwa labat ya tulongan to kami, noag ingen ipanengneng to met ed sikami no saya et makapaliket ed Sikato o andi. Ta aliwan amin a maong a pilalek et nanlapud Dios, noag ingen samay makagunggona. (Isaac of Sir.)
8. No maminsan, say sakey a too et labay toy maong, balet ag sikatoy tulongan na Dios — nayarin lapud satan a pilalek et nanlapud demonyo tan aliwan para ed pankaabigan tayo; — odino lapud say labay ya gawaen et lampas ed pakayari tayo, ta agtayo ni naabot so kaukolan ya espiritual a lebel; odino lapud ag itan manepeg ed kipapasen tayo; odino lapud agni sinmabi so panaon ya gawaen itan; odino lapud anggapoy kaukolan ya kakabatan odino pisikal a biskeg tayo ya manggawa ed satan; odino lapud saray sirkumstansya et ag manpabor ed tagumpay to. Legan na satan, gagawen na demonyo so amin a paraan pian magmaliw a makapanisia so bengatla, pian diad pangayayat to ed sikatayo ed satan, naderal to so kareenan na kanunotan tayo odino makapairap ed sikatayo. Kanian, nepeg tayon usisaen a maong iray maong a intensyon tayo. Mas maong ya gawaen so amin a bengatla kayari a mananap na simbawa. (Isaac the Syrian).
10. Say sakey a puso ya agni akan-eksperiensya na malinew a proteksyon na Dios et ag makapankomunyon ed si Kristo (Isaac na Syria).
10. Ag makala so sakey a too na ilalo ed Dios no agto nin unonan gawaen so linawa To ed dili ton kaburyan. Ta say ilalo ed Dios tan say kasil na linawa et nanlapud testimonya na konsensya, tan diad seguradon testimonya labat na kanonotan tayo ya walaan itayo na ilalo ed Dios. (Isaac of Sir.)
11. Say Ginuo et ag labat onkekerew na panumpal ed saray ganggan, noag ingen—mas importante—say panag-uman na kamarerwa, a para ed satan so rason no akin ya inter iray ganggan. Say laman et parehas so pibibiang to ed maong tan mauges a gawa, legan a say kanonotan, ed amin a gagawaen to, et nagmaliw a matunong odino makasalanan, depende ed disposisyon to. (Isaac of Syria).
11. Say bilay ed sayan mundon manbabalbaliw et singa panagsulat na letra ed saray tabla. Siopaman, kapigan man labay to, et makapangarum odino makapangekal na salita manlapud saratan, odino iyayos lamet iray letra. Balet say bilay ya onsabi et singa sakey a manuskrito ya nisulat ed malinis a scroll, ya sinelyoan na selyo na ari, ya anggapoy permiso ya mangarum odino mangekal. Kanian, legan ya wadia tayo ed sayan mansasalat a bilay, man-ingat tayo ed sarili tayo. Tan legan ya walay pakayari tayo ni ed manuskrito na bilay tayo, ya sikatayon mismo so mansusulat ed satan, piliten tayon mangarum na maong a panamegley na matunong a bilay tan buraen so saray kakulangan na apalabas a gawa tayo. Ta legan a wala tayo ed sayan mundo, ag ikakabit na Dios so Selyo To ed maong o mauges—anggad mismon oras na itaynan tayo ed sayan bilay. (Isaac na Sir.)
12. No say sakey a too, ya manunot ed saray apalabas a kasalanan to, et dusaen toy sarili to, paboran na Dios. Manliliket so Dios ta say sakey a too et nampasakit ed sarili to lapud ontan a panag-ilisi ed dalan To — saya et senyas na matuan panagbabawi. Tan no mas lalon didisiplinaen na makasalanan so sarili to, mas lalon ondadakel so pabor na Dios ed sikato. (Isaac the Syrian).
13. Ontan so linawa na Espiritu ya saray inad-aro To et manayam ed kairapan. Say Espiritu na Dios et ag manayam ed saramay manbibilay ed inkaligen. Onia so pandumaan na saray ananak na Dios ed arum: manbibilay ira ed saray kairapan, legan a say mundo et manliliket ed inkaligen tan inkaligen-ligliwa. Ag inlabay na Dios ya man-inawa so inad-aro To legan ya walad laman, noag ingen labay To ya mansiansia ra natan ed ermen, irap, kairapan, kairapan, inkakawes, kakulangan, inkababa, panag-insulto, bannog a laman, tan ermen a kanonotan. Kanian asumpal so imbaga nipaakar ed sikara: 'Diad mundo et makasagmak kayo na kairapan' (Juan 16:33). Amta na Katawan ya saramay manbibilay ed kareenan et agda sikatoy aroen, kanian ibabaliwala to ed saray matunong so pansamantalang kareenan tan liket. (Isaac na Syria).
13. Ag napepelag na apoy so ambasa a kiew, tan ag met napapali so banal a apoy ed puso a mangangaro na kareenan. (Isaac na Sir.)
13. No agka makapan-kimey ed gawa, sirin anggan labat et manermen ka ed kanonotan mo. (Isaac of Sir.)
21. No sika et mabiskeg so pika-pika ed sakey a bengatla, isipen mo ya satan et kayarian mo aliwa labat ed sayan bilay, noagta manisia ka ya itdan to ka ya kaiba ed onsabin panaon. Tan no satan et maong a bengatla, manliket ka tan misalamat ka ed Dios; balet no satan et mauges a bengatla, manermen ka tan on-anges ka. Kanian, piliten mon palikdoen so inkasika ed sayan panagkapot legan ya mabilay ka ni. (Isaac na Sir.)
21. Legan ya melag tan agni aluto so mauges ya gawa, ekalen mo antis ya onkalat iray sanga to ed amin a direksyon tan onluto la. Agka onabuloy ed ag-pankibagey legan ya melag ni ed sika so lingo, ta diad saginonor et naromog mo so sakey ya andi-kaasian ya amo tan ombatik ka manlapud satan a singa sakey ya aripen tan priso; balet siopaman ya onlaban ed pilalek manlapud gapo et magano ton nalampasan itan. (Isaac na Sir.)
23. Siopaman a sadyan mankasalanan na komadua a manilalo na panagbabawi et liliknaan to so Dios: biglan onarap ed sikato so patey, tan agto nasabi so panaon ya inilaloan ton gawaen iray maong a gagala to. (Isaac na Sir.)
24. Linisan moy kuarto mo ed saray sobra-sobra, pian napilitan moy sarilim a man-praktis na panagkontrol ed sarili. Say pagtipid ed amin a bengatla et mangibabangat ed too na panagkontrol ed sarili. (Isaac na Sir.)
26. No siopaman so boluntaryon mangikainaw ed sarili to ed saray kayamanan na mundo, diad mismon karakel na impangikainaw to ed sarili to ed saratan, ontan met so karakel na kaiba to so panangasi na Dios tan susuportaan na panangaro na Dios ed katooan. (Isaac of Sir.)
28. Saray birtud et akasuldong ed saray ermen. Siopaman so man-arawi ed ermen, anggapoy duwa-duwa ya man-arawi met ed birtud. No labay mo so birtud, ipa-irap moy sarilim ed amin a klase na ermen, ta say ermen so mamapawala na kapaabebaan. Anggad agtayo makagamor na tuan kakabatan, mas onapit tayo ed kapaabebaan diad panamegley na saray subok. Siopaman so manliliket ed birtud to ya anggapoy ermen et akalukas a maong so puerta na katagey-kibang. (Isaac of Sir.)
28. Mas maong so melag a kairapan para ed Dios nen say baleg a gawa ya ginawa ya anggapoy kairapan. Say ginawa ya anggapoy pansagpot et say 'inkahusto' na saray totoon mapan-mundo (ya manggagawa na maong para ed pakanengneng na arum, balet anggapoy nagagamoran da ed loob da). Balet manseet ka ed lelem tan aligen mo si Kristo, pian magmaliw kan manepeg ya mila ed gloria nen Kristo. Say kanonotan et ag napagalangan a kaiba nen Jesus no say laman et ag onirap a kaiba To. (Isaac of Sir.)
28. No say kamarerwa et makapoy tan kulang so biskeg to ya manresisti ed saray baleg a tukso, kanian onkerew ya ag-ira ipasagmak ed sikato, tan inabuloyan na Dios so kerew to—sirin, amtaen mon seguradon no panon ya kulang so biskeg na kamarerwa para ed saray baleg a tukso, ontan met so inkakulang na biskeg to para ed saray baleg a regalo. Ta say Dios et ag mangiter na baleg a regalo no anggapoy baleg a subok. Saray regalo et itatalaga na Dios unong ed saray subok. (Isaac the Syrian).
28. Say Dios et asingger ed puso na saramay man-iyaw ed Sikato ed ligliwa. Anggano say sakey a too et no maminsan et napapailalo ed saray kairapan na laman tan arum niran ligliwa, say Katawan et ipapanengneng to ed kaluluwa na saramay nalulmew so amin a kaabigan, unong ed kalaknab na irap da. (Isaac na Syria).
30. Pian labanan so maamot a liknaan na panagpasirayew ed sarili, matuan ipikasi ed Katawan so inkakapoy tan inka-agamo yo, pian agkayo napabayaan (na Dios) tan ag napepelag ed tukso na mauges a pilalek, ta say panagpabuyayew et ontumbok ed panagpasirayew. (Isaac of Sir.)
30. Say birtud so ina na ermen. Manlapud ermen so onggapo so kapaabebaan, tan ed kapaabebaan so naikdan na grasya. Balet, say gunggona et aliwan para ed birtud mismo odino para ed sagpot ya inggastos ed pananap ed satan, noag ingen para ed kapaabebaan ya nanlapud saraya. No anggapoy kapaabebaan, sirin et anggapoy kakanaan na saray birtud. (Isaac of Sir.)
30. Diad mapakumbaba tan makabat et anggapoy balot a pagmamadali, kaguluan, o makapoy a kanonotan, noag ingen lawas ya malinew so kanonotan to. Anggapoy bengatlan makapabigla, makapagonigon, odino makapataktakot ed sikato — ta anggan diad ermen et ag sikato nababalang so linawa to odino nadidismaya, tan anggan diad liket et ag sikato nababigla odino onlalabog. Balet say amin a liket tan kagalawan to et walad no antoy makapaliket ed Katawan to. (Isaac na Sir.)
30. Agka man-asa ed dilin biskeg mo, ta nayarin abuloyan ka na Katawan ya onbagsak lapud inkakapoy—tan insan, diad panamegley na mairap ya eksperiensya, naamtaan mo so dilin inkakapoy mo. (Isaac na Syria).
30. Diad antokaman ya ipangangaro na too, papayagan na Dios ya nabalo so kipapasen to, pian, kayari ton naderal, naaralan toy kababaan. (Isaac of Sir.)
30. Say dayew et ombabatik ed saramay manaanap ed satan, balet aaligen to ray ombabatik ed satan. (Isaac na Sir.)
30. Say sakey a too ya akabidbir la ed kalaknab na dilin inkakapuyan to et asabi to la so kaperpektoan na kababaan na linawa. (Isaac of Sir.)
30. Saray tuan matunong et lawas dan isipen ya ag-ira manepeg ed Dios. Tan say katuaan ya sikara et tuan matunong et ompapaway ed mismon panag-isip da ya sikara et makasulak tan ag-manepeg ed panangasikaso na Dios, tan bibirbiren da iya ed lihim man odino ed linawa, lapud impanengneng na Espiritu Santo ed sikara. Say Espiritu Santo so mangitutulak ed sikara ya onisip ed onian paraan, pian lawas iran mansiansia ed kairapan tan kairap legan ya wadia ra ed sayan bilay. Balet, say Dios et mangipeparaan na painawa para ed sikara diad panaon ya onsabi. Kanian, siopaman a panayaman na Katawan et agto labay so manbilay ed kareenan odino makaliktar ed ermen, anggano no maminsan et naikdan na misteryoson espiritual a ligliwa. (Isaac na Syria).
34. Kapigan nibaga ya say sakey a too et asabi to la so kalinisan? — No ipapasen to so amin a totoo ya maong. No anggapoy nanenengneng ton maringot odino mauges, sirin sikatoy talagan malinis so puso to. (Isaac na Syria).
42. Agka onkerew na aro ed kaparam, ta say onkekerew et manirap no agto naawat; noag ingen, sika so mangipanengneng na aro ed kaparam, tan makalmo ka na kareenan. Diad onian paraan, itonton mo met so kaparam ed panangaro. (Abba Dorof.)
42. Agmo isalat so panangaro ed kaparam ed antokaman a materyal a bengatla, ta diad panangaro ed kaparam et naala mo ed loob mo so Sakey a mas mabli nen say antokaman ed mundo. Itabi mo ray angkekelag a bengatla pian nagamuran mo so baleg; agmo pansinen iray sobra tan andi-kakanaan pian nagamuran mo so mablin bengatla. (Isaac na Sir.)
44. Takloban so kasalanan na makasalanan, no agka naperdian. Diad panggawam ed saya, napaseseg mo sikatoy manbabawi tan man-uman, tan naala mo so panangasi na Katawan para ed sika. Diad panamegley na maabig a salita tan amin a nayarin paraan, pabiskegen so makapuy tan saray manermen, tan satan a Kanan a Lima a mangigagamor ed amin a bengatla et suportaan to ka met. Diad panamegley na panagdasal tan ermen na pusom, mibunong ka ed kairapan na saray apektado, tan insan say subol na panangasi na Dios et nalukasan para ed sika diad saray pikakasi mo. (Sirach).
43. No mangiter ka, mangiter ka na maabig, a wala'y malinak ya itsura ed lupa mo, tan mangiter ka na mas ni nen say kinerew ed sika. (Isaac of Sir.)
43. Agka manpili ed ba-baeg tan aliwan ba-baeg. Pateyegen mo so amin a totoo ed arap mo no nipaakar ed panggawa na maong, pian diad onian paraan et naitagar mo pati saray aliwan ba-baeg ed kamaongan, ta say kamarerwa et maples ya manaral a mangigalang ed Dios diad panamegley na saray gawa ed paway. (Isaac na Sir.)
43. Agmo pasibayagen so anggan siopa, tan agka manbusol ed anggan siopa—aliwan lapud pananisia da odino lapud mauges a gawa ra … Balet, no labay mon itonton so sakey a too ed katuaan, sirin, manermen ka para ed sikato, tan diad lua tan aro et mangibaga ka na sakey o duaran salita ed sikato, tan agka manpasnok ed sikato, tan agmo papanengneng ed sikato so antokaman a tanda na panagkontra, ta say aro et ag manpasnok, ag manngungot, tan ag manbabatikos ed siopaman a walay pasion… (San Isaac a taga Syria).
43. Say maaron puso et samay manliliyab ed panangaro para ed amin a pinalsa: para ed totoo, manok, ayayep, [anggad] saray demonyo, tan balang pinalsa na Dios. Diad pan-isip labat ed sikara odino no nanengneng ira, manlua iray mata na sakey a too. Say puso to et naantig na aralem a panangasi, tan agto nasungdoan so ondengel o makanengneng na antokaman a kaugsan o anggan say sankamelagan a ermen ya itetepel na siopaman a pinalsa. Kanian, sikatoy mantitiner ya manpipikasi para ed saray anggapoy boses, para ed saray kalaban na katuaan, tan para ed saramay manpapairap ed sikato, pian naprotektaan ira tan naasiwaan; tan sikatoy manpipikasi met para ed saray mankukurong a pinalsa a walaan na baleg a panangasi, a singa ag nasusukat so onle-lewet ed puso to anggad sikatoy magmaliw a singa Dios ed amin a paraan. (Isaac the Syrian).
43. Siopaman so mangipapanengneng na panangasi ed sakey a mananagyat et say Dios so magmaliw a manangasikaso to. Tan siopaman so onirap para ed Dios et makalmo na agnapupot a kayamanan. Manliliket so Dios no nanenengneng To ya say sakey a too et mangaasikaso ed arum para ed Sikato. No walay onkerew ed sika na bengatla, agmo iisipen: 'Itago ko ya para ed sarilik no kasin kaukolan ko, tan say Dios so mangiter na kaukolan na sayan too diad panamegley na arum a totoo.' Saray ontan ya isip et kabat ed saray andi-katunongan tan saramay agda kabat so Dios. Say matunong tan maabig a too et agto isakripisyo so dangal to para ed sakey a too, tan agto met palampasen so pankanawnawa ya ontulong. Balang sakey ya pulubi tan toon mankaukolan et makakaawat na saray kaukolan manlapud Dios, ta ag balot itataynan na Katawan so anggan siopa. Balet sika, diad impangibaki mo ed saray mairap a walaan na anggapoy awit da, et inliklikan mo so dayew ya inter na Dios ed sika tan inekal mo so grasya To manlapud sarilim. (Isaac of Syria).
44. Siopaman so mangigalang ed balang too para ed Dios, diad panangasikaso na Dios, et makalmo na lihim a tulong manlapud balang too. (Isaac na Syria).
53. Lawas mon isipen ya agka magenap a makabat pian manbangat ed arum—tan diad interon bilay mo et napatunayan mon makabat ka. (Isaac of Sir.)
53. Agmo ibaga ed arum so agmo nin siansia naeksperiensya, pian agka napabaingan, tan say mapabayaan a panagbilay mo so mangipatnag na kabalasan mo. (Isaac of Sir.)
Misyonaryon Brochura A13
Editor: Obispo Alexander (Mileant)